Camperreis in Canada

Corn and Apple Festiavl

2010-09-13T09:24:00.000-07:00

Corn & Apple Festival - 9498

In het plaatsje Morden was het de laatste weekend van augustus ‘Mais- en Appelfestival. Wij erheen.
Als er te feesten valt, zien de Canadezen het groots. Het driedaagse feest begon traditioneel met een gratis pannenkoekenmorgenmaal’, groots opgezette kermis met oubollige attractiestanden dat je in Europa niet meer tegenkomt, talrijke snelle hapeettenten en ’s namiddags gratis zoete verwarmde maïskolven met een klik boter en snuifje zout erop. De gepelde maïs werd gekookt in water opgewarmd door een antieke stoommachine, buiten gerold uit het plaatselijk museum.
De zondagmorgen was er een gospel openmis. Aan het grote podium kregen we als lokmiddel gratis koffie. Gek wat ‘gratis’ doet. Pannenkoeken, maïs- en koffiestanden is het altijd braaf aanschuiven in een lange rij voor een gratis hapje. Ook een gratis appelcider drankje (alcohol vrij) stond op het menu.

Lynda Randle - 9587

Na de mis kregen we de gelegenheid kennis te maken met Lynda Randle ‘a woman after God’s own heart’. Als ik haar complementeer met haar warme, hartveroverende stem, antwoordde ze: “Het is een gift van God.”
“I know that God has definitely placed a call upon my life to help tear down the walls between the races that have been built over the years and in their place built bridges.”
“There is a great need today for bridge – builders and still a greater need to help people cross over.”
“People that have never known how to, were afraid to, or just plain refused to in the past.”
Je vraagt niet de ouderdom aan een dame! Lynda Randle werd geboren in Washington, DC en groeide op in de ‘Inner-city’ cultuur.
In november 1989 trouwde ze met Mike Randle uit Kansas City, Missouri. Ook hij groeide op in een wijk van de ‘Inner-city’. Samen treden ze op, hij als predikant, zij met een achtergrondkoor als gospel zangeres.
In 2008 legden ze de basis voor: ‘A Woman After God’s Own Heart” conferentie. Deze conferenties hopen ze in 2011 een international weerklank te laten krijgen, ook over de oceaan naar Europa toe. In Nederland was ze al geweest. België niet. Onze volgende afspraak was dan ook Brugge (Bruges), volgens mij aangeprezen als: “de most beatyfull town in the northern hemisphere” (en ook van het zuidelijk halfrond!)
Je bent nooit te oud om bekeerd te worden. Zeker niet als een vrouw met een warme stem als Lynda je ervan overtuigd! Whaw, wat een vrouw!
Lynda Randle: www.lyndarandle.com.
*
Websites: www.cornandapple.com, Campgrounds aan een mooi recreatiemeer. Zie Lake Minnewaste Recreation Area www.mordenmb.com. Interessant is het Canadian Fossil Discovery Centre met een grote collectie van marine fossiels. Ze herbergen o.a. de beenderresten van de grootste Mosasaur (13 m) gevonden in Canada: www.discoverfossils.com.
In Winkler, 6 km van Morden is er jaarlijks de tweede weekend van augustus het ‘Harvest Festival’: www.winklerharvestfestival.com, www.cityofwinkler.ca.

Een romantisch etentje (Canadian style)

2010-09-01T09:09:00.000-07:00

Please wait to be seated - 9800

Het was me al meermalen opgevallen dat er op de winkeldeuren van sommige zaken, voornamelijk kledingszaken, stond: ‘No food, no drinks’. De bedoeling is dat je niet binnenstapt met van die vettige boel en dan aan de kleren gaat frommelen. Canadezen nemen geen tijd voor eten. Die lopen zo de straat op met een kartonnen bekertje drank of een snelle hap. Europeanen werken om te leven. Canadezen blijkbaar om te werken.
Ik vroeg Ingrid of ze niets beters hadden dan die fast food brol?
Ja, dat hadden ze. De betere klasse restaurants. We zouden er een aandoen!
Met m’n West-Vlaamse boerenmentaliteit baggerde ik meteen op een lege plaats af die me wel iets leek. Ingrid floot me terug!
Als je zo een zaak binnenstapt loop je niet direct naar een vrije plaats. Je ga braaf in de wachtlijn staan tot iemand van de receptie je een plaats aanduid.
Een kelnerin liet er geen gras over groeien en met een “hou are you to day?” wordt er echter niet naar je gezondheid geinformeerd maar is het gewoon een algemene openingsceremonie. Ik brobbelde wat als “no bad to day,” of zo en bekeek argwanend de toegestoken menukaart.
Ondanks de prijzen, waarbij je in Europa er nog een Grand Cru bij verwacht moesten we het stellen met een glas water. Als de zaak over licentie beschikt kon alcoholische drank natuurlijk ook. But, no candle lights!
De overijverige serveuze kwam ons om de vijf minuten storen in onze ‘tete aan tete’-conversatie. Die wilde weten of het smaakte, nog iets verlangde en weg schotel op het moment dat ik even rustte met het eten naar binnen te schrokken. Ook hier moest het blijkbaar vooruit gaan.
Ik vroeg Ingrid of dit normaal was. Ja, ze wilden niet dat je met een lege schotel of glas zat te converseren ondanks dat je partner nog aan een halfvol bord zat. Dat stond vies. Daarom nam ze het weg.
“Ja, maar m’n eten was nog niet op!”
“Geen nood, we vragen een ‘dogybag’ en verwarmen het thuis welk even op.”
“Maar hoe moet dat dan met een romantisch etentje uit? Zo bij kaarslicht bijvoorbeeld.”
“In een restaurant kom je om te eten.”
“En hoe maak je dan verder bij een eerste rendez-vous kennis met elkaar?”
“Je gaat buiten wat wandelen langsheen de rivier.”
“Ook in de winter bij min dertig graden?”
“Huh....”
“Ja, het lijk me wel frisjes voor een vrijage.”
“Je kan altijd nog vragen: bij jouw of bij mij thuis.”
We hebben de zaak verlaten met elk een lizimo doosje etensresten.
“Zullen we het opwarmen bij jouw of bij mij thuis?”
Onze volgende afspraak was Pizza Hut.

Precious Blood Parish

2010-09-01T08:59:00.000-07:00

De ‘Precious Blood Parish’ - 9378

Om een nieuwe kerk uit de grond te stampen heb je wel eens een duwtje nodig van ‘Hogere Hand’. In 1950 werden de kapel en school (gebouwd 1945-46) ‘mirakuleus gered voor de vloed door tussenkomst van Onze Lieve Vrouw,’ lees ik in het pamflet ‘Treasure of architecture.
In 1968 tekende architect Etienne Gaboury de huidige houten kerk.
Gaboury was geboren op 24 april 1930 in Bruxelles (Manitoba). Hij was de jongste van 11 kinderen. Hij volgde post secondaire studies latijn. Voor architectuur studeerde hij aan de Universiteit van Manitoba en bekwam een beurst van de Franse regering om zich verder te specialiseren aan de l’Ecole des Beaux-Arts in Parijs. Hij verbleef er een jaar en werd er geinspireerd door de werken van de Zwitserse architect Le Corbusier, ook al beroemd om zijn religieuze bouwwerken (*).
In 1965 kreeg hij opdracht van de aartbisschop van St.Boniface om de nieuwe kerk ‘Precious Blood parish’ uit te werken. Hij inspireerde zich hierbij op de prairies rondom Winnipeg (....). Tot vandaag bekend als zijn beste werk.
Bezoek mogelijk op dinsdag-vrijdag van 11u,30 tot 18u,30 en op zaterdag vanaf 10 tot 17 uur.
200 Rue Kenny (St.Boniface) R2H 2E4 Winnipeg MB. E-mail: psang@mys.net.
(*) Zie ook ‘Zwerven in Zuidwest-Europa’ - Unibook.com

Folklorama

2010-08-26T12:25:00.000-07:00

Korea - 8775

De twee eerste weken van augustus was het in Winnipeg wereldfloklore geblazen. Meer dan veertige landen richtte een paviljoen in met nationale shows en specialiteiten van hun origineel thuisland. Het was ‘the Event of the Year, the longest-running festival of its kind in the world,’ lees ik in het programboekje www.folklorama.ca.
De deuren openden om zes uur ‘s avonds en sloten ten laatste om middernacht voor het grote publiek. Drie a viermaal per avond werd een show ten beste opgevoerd. De paviljoens lagen verspreidt over het ganse stadsplan wat meerdere bezoek aan verschillende paviljoenen per dag bemoeilijkte door haar verspreiding. Door de massa belangstelling was het dan ook naar goede Engelse oergewoonte braafjes aanschuiven in de ‘queue’ (rij). Tussen twee voorstellingen was het dan ook anderhalfuur (vorige bezoekers naar buiten, nieuwe naar binnen) en na betaling van $6 dat we binnen konden. Ook den afstand speelde een rol. Tussen het paviljoen van bv Oekraine en Mexico lag bv 12 km stadscrossen. Doe dat maar met het voertuig waarover ik beschikte: een 9 meters lang en 2,40 meters breed metende RV. Tweemaal is het me gelukt er twee te bezoeken doordat ze maar enkele kilometers van elkaar verwijderd waren. Met andere woorden, het werd keuzes maken en de weg erheen goed in het hoofd plannen. 45 paviljoens bezoeken in twee weken mocht je vergeten.
Beoordelen van de shows is moeilijk omdat ze allen hun eigen culturele achtergrond hadden. Toch sprongen er volgens mij gedacht toch enkele uit waaronder Oekraine. Oekrainers zijn het meest vertegenwoordigd volk in dit deel van Canada. Ook niet moeilijk, ze hadden keuze tussen 24 folklorische dansclubs en folkensembles. Mexico scoorde door zijn wild stampende kleurlijke dans. Spanje was voor mij een verrassing. Het stond niet op mijn programma. Maar het lag nu net om de hoek! En er was parkingmogelijkheid! Dat op de grond gestamp met castagnettengekletter was nu ook niet zo mijn cup of thea.
*

Canadian Flamengo

Spanje - 8888

Spanje pakte meteen de stier bij de horens met een daverende startopening. Alle dansen zouden door vrouwen uitgevoerd worden (geen mannen dus). Meteen kregen ze de volle zaal plat. Fiesta. Dat was pas genieten. De classieke flamencozanger met de schorre stem, die het ook niet kon schelen dat z’n lief er met een andere vandoor was, bleef achterwege en bleef gereserveerd voor de in Spanje zomers zonnekloppende toeristen.
Een correografie van Canadian Flamenco met een orientaal toetsje zorgde dat de dames een elgante wervelende show opvoerden waarvan we Europa nog wat kunnen opsteken.
*
Belgische Club

Belgian Club - 8755

Ik stond aan te schuiven bij de stand van Mexico. Voor mij stonden twee vrouwen de shows te bepraten. Volgens ik vernam was de ene – overvals boerentypen met dito kledij - afkomstig uit Dresden toen ze met haar ouders op 17 jarige leeftijd naar Canada verhuisden. De andere een stadsmadam van Russische origine, nieuwe coiffure en goed opgetut zoals Russische vrouwen daar een patent op hebben.
Er was een kind bij. Soort op fast food overlevende Dik Trom. Er werd aan het kind gevraagd wat hij het beste land vondt. “Belgium!” was het kordate antwoord en waarom? Omdat ze er goede wafels hadden. Daarmee was de toon ook gezet.
De Belgen, meestal Vlamingen uit de Westhoek van Veurne, Poperingen en Kortrijk, hadden als zaal hun eigen club. De show was niet zoals de andere landen een professionele doening maar hield het bij de oude tradities van de echte Breugeliaanse volksdansen. Dansen op houten klompen, op stelten en het drinken van een glasje wijn met een levende visje erin, kwamen aan bod. De eerste prijs voor originaliteit dus!

Het sympathieke kwam natuurlijk dat ze op eigen plein speelden. Op de bovenverdieping een aangenaam lokaal waar een accordionnist voor de muzikale noot zorgde en er pralines en gebak aangeboden werd. Ook het kantklossen werd er gedemonstreed.

Brazilie - 8684

Kloeke limbo danser uit Trinidad-Tobago - 8995

*
Bezocht
Roemenie www.romanianfolklorama.ca.
Oekraine (geen website meegedeelt!)
Mexico www.mexycan.org.
Rusland www.russiamanitoba.ca.
Brazilie www.guanabara.ca, www.brasilpavilion.ca, www.vivabrasil.ca.
Africa/Caribbean www.afro-caribbean.org, Winnipeg Steel Orchestra: www.winnipegsteelorchestra.com.
Belgie www.belgianclub.ca. Nederland en Luxemburg waren jammerlijk niet vertegenwoordigd.
Korea (geen website megedeelt!)
Spanje www.theatreflamenco.ca.
Portugal (geen website meegedeelt!)
Slovenie www.canadianslovenian.mb.ca, www.slovenia-tourism.si.
Caribbean www.caribbeancommunity.tripod.com. Hier was het de vrouwelijke limbodanser dat de show stal.
Chili lindo
Servie www.kolo-winnipeg.ca.
Hongarije www.kapisztran.com.
Info:Folklorama: www.folklorama.ca. Winnipeg Cultural Capital of Canada 2010 www.artsforall.ca.

Caribbean lindo - 8942

Golden Boy

2010-08-26T12:03:00.000-07:00

Een bronzen kunstwerk als scheepsballast
(De Golden Boy van Manitoba)

Golden Boy boven op het Legislative gebouw van Winnipeg

We maakten een begeleid bezoek in de Legislature Building in Winnipeg. Onze gids was een jonge vrouw die heel wat te vertellen had over het gebouw dat oorspronkelijk groots gezien was om de toekomstige drie miljoen bewoners van de provincie een wetgevende lichaam te geven.

De twee bizon’s aan de marmeren trap - 9099

De twee elk vijfton wegende bizons aan de monumentale trap van Italiaans marmer stonden er nog onaangeroerd. Volgens onze gids kon niemand vertellen hoe die daar gekomen waren!?! We volgde haar de trap op naar boven en kwamen uit op een zaal waar in het midden een waterputachtig rond gat met marmeren balustrade stond. De gids vertelde dat het gedeelte van het plafond boven ons Romeins was. Waar we stonden Grieks- en benedenvloer (te zien op de bodem van de put) uit Egyptische architectuur bestond. Als we in de put naar omlaag loerden ontwaarde we in de vloer een in marmer uitgewerkte ster in een cirkel. Ster en cirkel stonden niet in het midden maar raakten zo van boven gezien aan de rand van de put. En nu de truk met de hoge hoed! Als we meedraaiden aan de ronde balustrade bleef het geheel ons volgen en stond niet na een halve toer rond gewandeld hebben rechttegenover ons, wat we toch verwachtte, maar bleef ons braaf volgen. Optisch bedrog?

De ‘Golden Boy’
Nadat we nog wat zalen met uitleg hadden doorlopen en aanhoord - waaronder de raadszaal die als enigste in Canada bestaat uit een halfronde. De vootzitter vooraan met links de verkozenen des volks die het voor het zeggen hebben en rechts (of andersom) de oppositie die altijd tegendraads zijn zoals het in een goede ruzie makende democratie pas - kwam het interessantste dat mij bijgebleven is. De Golden Boy on top van het regeringsgebouw, origineel als ‘Eternal Youth’ gedoopt.
Het gevaarte weegt 1.650 kilogram en is 5,25 hoog. Het werd door de Manitoba regering in Frankrijk besteld en gesculpteerd door Charles Gardet. Allemaal heel goed en wel maar dat gebeurde toen Europa in vuur en vlam stond. De Eerste Wereldoorlog woedde in al haar hevigheid. In deze periode kwam het beeld klaar en werd naar Canada verscheept. Oorlog overzee voeren is er altijd een te kort aan scheepscapaciteit. De Amerikanen die zich ook in de wereldbrand hadden gegooid eisten dan ook het schip op en zo doende maakt onze Golden Boy verschillende reizen mee heen en weer over de oceaan. Het bronzen beeld was wel door de gringo’s aangetroffen maar deze vonden het een goede scheepsballast onderaan het schip. Het bleef er dan ook de ganse oorlog onaangeroerd liggen.
Pas op het einde van de oorlog – met geluk dat het vaartuig niet getorpendeerd werd – kon het in Halifax op de kade gelost worden. Per trein kwam het in 1919 uiteindelijk in Winnipeg aan. In 1940 kreeg het een gouden verflaagje en in 1951 24 karaats bladergoud opgelegt.

Zoek het verdere verhaal maar eens op in Wikipidea: Golden Boy, Manitoba.

Het ziekenhuis

2010-08-25T12:49:00.000-07:00

Het ziekenhuis
Er was heel wat te doen dat weekend, de grootste rodeo van Manitoba in Morris. In Neepawa, de wereldhoofdstad van het Lily (lelie-) bloemenfestival en in Gimli een fameus populair internationaal filmfestival. Veel heb ik ervan niet genoten. Ik lag met hevige darmklachten te creperen in het Grace Hospital van Winnipeg.

De avond ervoor had de dienst 911 mij op de truckersparking van de ‘Flying J’ opgeraapt en mij er heen gebracht. Later zouden de dokters verklaren dat het een darmblokkade betrof. Als het na enkele dagen niet uit zichzelf opgelostte zou het snijden worden. Gerekend werd op 10 dagen onderkomen op kamer 433.
*
Nursen
Goed voorzien van een breed achterwerk en dito facade had ook hier blijkbaar de fast food industrie voet aan de grond. Ik werd onder handen genomen door een baboeska – de vrouwen lijken door dat overgewicht hier jaren ouder dan ze in werkelijkheid zijn. Na zich als Nicole voor gesteld te hebben kwam de dagelijkse vragen dat ik duizenden malen per dag zou moeten beantwoorden.
“Did you have passing any gaz?” Vertaling: heb je vandaag al scheten gelaten?
“Did you have belly moving today?” Vertaling: heb je vandaag al gekakt?
Gewassen werd er niet aan bed. Ttz. Je kreeg een teel lauw water, nodige zeep, handdoeken, enz. en help your self. Niet bedlegerigen konden naar de ‘washroom’. Washroom staat niet voor ‘washsalon’. In Canada is dat het toilette of kortweg een WC met lavabo.
*
De verpleging
De verpleegsters dragen geen strak witte ziekenhuisuitfit. Broek en veel kleurige blouzes met bloemmotieven. Bij het pijn doen al bv het geven van een injectie, afsleuren van tape dat lekker in het haar blijft plakken, gebeurt altijd met en resems van “sorry, sorry, sorries....”.
Heater Cariuo, van de Winnipeg Free Press schreef in een colon: ‘Canada is one ‘sorry country’, hierover dat dit fenomeen vermoedelijk komt door hun Britse afkomst. “Als ik in de US negen op tien maal hoor “I’m sorry,” zeg ik: “you must be Canadian”, dan kan je er donder op zegen dat het antwoord steevast: “How did you know,” is.
Verder: Living in a social democracy, we put the collective before the individual. Americans, however, put individual rights before the collective. Canadians are more aware of the big picture, and respond accordingly – with politeness, which is a social convention reflecting civility.”
Verder zijn volgens haar: Canadians are close to the immigrant experimence. Many of our parents and grandparents were immigrants, especially postwar, and came from countries and experiences where to flout authority meant death – we have been taught to be always polite, and not make waves.
We zullen maar aannemen dat dit inderdaad zo is.
*
De verpleging
Op de ongewenste uren van de dag/nacht wordt je gewekt om de bloedruk te meten, de temperatuurmeter onder de tong en een vingertje voor de zuurstof. De conversatie dat er bij hoort is altijd monotoon: “how do you feel?” “Feel okay”. “No pain?” “No pain, en laat me nu verdomme slapen!” “I beg you pardon? “Good!”
De ziekenzusters zijn vriendelijk en professioneel correct. Het verzorgen gebeurt dan ook in snel tempo. Via de neus had ik een sonde naar de maag dat deze moest leeg pompen en zo houden. Pijnstillers (morfine) werden welwillig verstrekt. Canadese ziekenhuizen houden niet van zurige en agressieve patienten die lijden onder ondragelijke pijnen. Het hindert het verzorgingswerk.
*
Blijde intrede
Nochtans was mijn blijde intrede in het ziekenhuis niet mijn beste optreden geweest. Het begon al in de ambulance waar de ziekenbroeders zonder het toedienen van wat dan ook mijn kop afzuurden met vragen naar papieren. In de receptie van de Grace Hopital een herhaling van het vorige. Ook gaf ik hen de telefoonnr. van Ingrid. M’n enigste contact in deze vreemd voor mij onbekende wereld. Ze zouden wel bellen maar vergaten het meteen.
Twaalf uur op Intensive Care nog geen teken van Ingrid. Ik vroeg de hoofdzuster of er wel gebeld was. Ze kon mij niet inlichten. Nu werd ik pas kwaad. Gloeiend kwaad. Dreigde als er meteen niet gebeld werd ik alle medewerking zou weigeren. Ik wist dat Ingrid maar een halve dag in Winnipeg zou zijn voor een nieuwe vracht op te halen en dan in de weidse prairie zou verdwijnen. Voor hoe lang?
De door mij woede uitval van streek gebracht zocht ze mijn dossier, vondt het telefoon en belde waar ik bijlag. Geen gehoor. “Is dit wel het juiste nummer,” ze las het voor. Niet dus. Een cijfer verkeerd. Konden ze in de receptie nog niet eens 10 cijfers correct overschrijven van het papiertje dat ik bij mijn I.K. bewaarde.
Voor mij was de maat vol. Ik vroeg om zelf te mogen bellen. Met het goede nummer. Het mocht. Ik kreeg Ingrid aan de lijn die op het punt stond af te reizen. Geschrokken belde ze haar werk op en kreeg gelukkig vergunnig de duizenden kilometerstellende afstand voor die rit niet te moeten doen.
Het volgende incident was dat niemand het nodig had geacht mijn ziekenverzekering (EuroCross Reisbijstandsverzekering) in te lichten. Ingrid bleef erbij staan tot ook aan deze vereistte werd voldaan. Ziekenhuizen!
*
De zieke collega’s
De ultrafunctionele ziekenhuisbedden waren voorzien van de naam van een schenker of toch van een firmanaam. Ik lag in een vierkamersbed met naast mij een half dode en rechttegenover twee levendige Filippino’s. De ene had de dezelfde problemen als ik en was al geopereerd. We werden dan ook de beste maten. Gedurende het bezoekersuur liep de kamer dan ook nog stampvol met kakelende familieleden van alle leeftijden.
De Filippino’s mochten na enkele dagen naar huis. De bedden werden ontsmet, van verse lakens voorzien en ingenomen door een Indier of Pakistanees. Het verschil ken ik zo niet. Ene droeg wel een tulband.
Hier ook een toeloop van familie. Die bleven. Ook ’s nachts. Bij het verzorgen trokken de verpleegster het gordijn toe. De aziaten verlieten niet de kamer. Volgens het gordijn toeschoof, schoven ze een voor een mee aan de binnenkant ervan naar het ziekenbed toe. Rond het bed stond het dan ook stampvol. Ze hinderden hierbij wel het verplegende personeel maar die vonden dat blijkbaar gewoon. Multiculturele samenleving heeft zo zijn charmes!
*
Parkeerwachter
Vanuit het vierde verdieping van het Grace Hospital zag ik hem. Hij droeg een groen-geel hemd met donkere broek. Hij was druk bezig nummerplaten van de auto’s te noteren. De maximale parkeertijd was twee uur. In Canada gebruiken ze geen blauwe parkeerschijf. De parkeerwachter loopt even langs, krast met een krijtje op de band een streepje. Als hij de volgende ronde (na meer dan twee uur) langsheen komt en het streepje staat nog daar, waaruit blijk dat de wiel niet verdraaid is, behoor je tot de gelukkigen die een prijs gewonnen hebben.
Na vijf dagen werd ik onslagen uit het ziekenhuis. Het had nog wat natte voeten in de aarde. De dokters hadden besloten we wat te houden voor studiemateriaal voor de studenten. Ingrid dacht er anders over.

Powwow

2010-08-25T12:42:00.001-07:00

First People en First Nations

2010-08-25T12:18:00.000-07:00

First People en First Nations

Wat wij kennen het als Indianenreservaten, heet hier ‘First Nations’ bewoond door ‘First People’(indianen). De aborinals in deze open ruimten en vrij toegankelijke gebieden krijgen onderhoudsgeld van de gouvernement. Degene die verkiezen er buiten te leven moeten zichzelf zien te bedruipen maar zijn wel belastingsvrij. Ze beoefenen zelfstandige familiale (stam) taxvrije ondernemingen als benzinestations en zelfs casino’s.
Op onze zwerftocht reden we meermaals door First Nations grondgebied. Op de wegenkaart aangeduidt met een oranje vlek. Ingrid maakte me er op attent dat hun huizen niet zoals het hoorde ondehouden waren en ook niet van een omheining voorzien. Het viel me later op waarom ze hun huis niet afgebakende. Waarom zouden ze? Eeuwen was de prairie van iedereen. Er werden wel oorlogen gevoerd voor de jachtgronden, zeker bij voedselschaarse, maar niet voor het bezit van de grond. Indianen waren nomaden en hoorden niet thuis op een vaste woonplaats.
Stadsindianen hebben een slechte faam. Onaangepast gedrag, werkloosheid, criminaliteit, vuurwater en alcoholisme zijn er niet vreemd aan. 50 % leeft onder de armoedegrens. Enkel 30% heeft zijn High School (middelbaar onderwijs) afgemaakt.
*
Jaarlijke assembly

De Chiefs van de First Nations -7916

De derde week van juli had er in Winnipeg een nationale meeting plaats van de Chiefs van 630 First Nations. De jaarlijkse algemene assembly gebeurde onder het voorzitterschap van de nieuwe nationaal verkozen Grand Chief Shawn Aleo. Er werden 6.000 deelnemers verwacht. De stad pompte $2.5 miljoen in de economy. Op de programmadiscussies stonden handel, gezongheidszorg, onderwijs, behuizing, kinderwelzijn en ‘resource revenue sharing’. Maar voornamelijk zelfbestuur was het hete hangijzer.
Het is maar de vraag hoe je 630 moesachtertuintjes, hopeloos verspreid over het ganse land, moet samenbundelen tot een grote akker!
Een staat in de staat en geen integratie in de multiculturele samenleving van de emmigranten.

*

Powwow

Gedurende de driedaagse was er dagelijks Powwow in de Forks/Fourche van Winnipeg en een rodeo in Swan Lake First Nations nabij Headingley. Net buiten Winnipeg langsheen de Hwy 1 West.
Zoals bij de Olympische Spelen werd er ook een vlam naar de al meer dan 6.000 jaar oude ontmoetingsplaats in de Forks gebracht. Eigenlijk waren het vier.. uit elke windstreek een. Aangeduid met een rode, zwarte, gele en witte vlag. Het vuur, geen gasvlam, werd dag en nacht voor zolang de powwow duurde bewaakt door in rode hemd gestoken vrijwilligers, en van vers brandhout voorzien.

*

De Powwow is een sterk kleurrijke getinte folklorische ‘grass-dans’. Een groep 8 tot 12 indianen, gezeten rond een grote trom, geven met eentonig getrommel, als het monotone gedenderd wanneer een trein over een spoorweg rijdt, met nu en dan een forse oplawaai met een pook en bij het uitstoten van rauwe kreten en kattengekrijs van een kat die de nek omgewrongen wordt, het kandans aan voor de grasdansers. “Eja i ja i ja e ja ija ija e ja ija ija ija” ... enz.

Kleurlijke indianen in folklorische uitfit uitgedostte mannen, vrouwen en kinderen dansen dan met korte stapjes in een grote cirkel achter elkaar in het rond. Er zijn verschillenende dansvariaties maar voor mij leek het allemaal eender: het platstampen van het prairiegras.

(Zie ook Wikipidea ‘First Nations’ en powwow.)

Zie ook bij uitgeverij UNIBOOK ons laatste verschenen boek: Zwerven in Zuidwest-Europa, Frankrijk, Spanje, Portugal met de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela als rode draad in dit reisverhaal www.unibook.com.

De 'murals' van Winnipeg

2010-08-24T13:11:00.000-07:00

Murals, de gevelkunst

Mural Tourgids Dana

Gedurende de zomermaanden kan men in Winnipeg een ‘Murals Tour’ meemaken. Behalve op zondag is er dag- en avondwandeling voorzien a $5 voor volwassenen en $2 per kind en, een ‘refreshment stop included. Tel.: 954-7900. www.westendbiz.ca. E-mail: info@westendbiz.ca.

In Winnipeg’s West End volgden we Dana, onze gids die heel wat te tetellen had over deze gevelkust. Zoals in vele hoofdsteden zijn ook deze buurten oud en lijken verpobert. Kunstenaars besloten de gevels van een meer pretiger kleurtje te voorzien. De huizen staan hier niet aaneengebouwd maar in blokken los van elkaar in de voornaamste straten als Ellice Avenue. De zijstraten bestaan uit kleine houten cottages, dicht tegen elkaar aangebouwd, wat de vrees voor een massale stadsbrand niet uitsluit.
Dana verteld dat de muurschilderijen, volgens grote, verf en kunstenaar die er aan werkt, gerekend moet worden vanaf $5.000 tot $ 20.000. Dit kan de eigenaar van het pand niet opbrengen en is dus aangewezen op sponsering.

Detail mural in Gimli – 035

Vietnam - 9186

Mural van Jennifer Johnson 2005 - 8841

de beren - 186

Niet alleen de muren werden beschilderen maar overal in Manitoba bevinden zich beschilderde betonnen beelden van beren. Deze zijn uit een stuk gegoten en doet ons denken aan de in Europa beschilderde uit kunstmayterialen koeien, paarden, olifanten, enz.

Wat ik zeker nergens aangetroffen heb is gravetie. Volgens Ingrid wel in de Nord End, een verpoberde buurt.

www.themuralsofwinnipeg.com

Het spookhotel

2010-08-24T12:58:00.000-07:00

Het spookhotel Fort Garry dat verscheidene permanente gasten heeft - 6070

Voordat Ingrid in haar nieuwe woonst in kon verbleef ze in een week in het Fort Garry hotel. Ze wilde het me laten zien omdat er op de top een ronddraaiend restaurant was. We namen de lift naar de 31 verdieping en bleven vastzitten op 17!
Er zat niets anders op dan de alarmknop in te drukken en hulp te vragen. Het bleef duren en we gingen erbij op de vloer zitten.

Volgens Ingrid was dit niet zo ongewoon in dat hotel. Er gebeurden hier rare dingen. Bij haar verblijf was ze al eens tweemaal vast komen te zitten. Een kind verdronk in het bad en nog wat van die enge dingen. “En weet je? Dit is een spookhotel!” Ytijd voor wat meer uitleg. Ingrid verteld verder:
*
Het spookt er
‘- Een vrouw bood zich aan de receptie van het hotel met de bede een bepaalde kamer te huren. Toen de manager haar aanbood een betere gelegen kamer aan te bieden, omdat deze wat oudbollig en afgelegen lag was ze niet te vernurmen. Deze kamer zou het worden. Vragen naar het waarom voor deze specifieke vraag, kwam er een heel vreemd verhaal naar boven. De vrouw beweerde er een afspraak te hebben met een dame in een begin 19de eeuws baljurk die daar (volgens haar) permanent huisde. De vreemd verward doende vrouw kreeg de kamer.
De manager vondt het maar vreemd en sprak erover met een reporter van de plaatselijke krant, de ‘Winnipeg Free Press’. Deze deed onderzoek in het archief van oude kranten naar gegevens van het hotel. Bleek dat in de bittere ijskoude winterdag van 10 december 1913 het hotel na twee jaar bouwwerk haar deuren opende met een galaball. De krant wijde er twee volle bladzijden aan. Voornamelijk de dames van de high society werden grondig onder de loep genomen. Toch hun garderobe. Er waren er 140 waarvan de reporter van dienst de kleding beschreef tot in de kleinste details toe.
Er zouden nog vreemde verschijningen plaats grijpen. In de eetzaal werd ’s avonds laat door twee keukenhulpen een manspersoon aangetroffen genietend van een laat souper. Als de manager erbij gehaald werd was de verschijning weg. Leeg restaurant. Er bleken ook regelmatig poltergeisterse geluiden van pottengerammel en andere vreemde geluiden door de hotelgangen waar genomen te zijn.
De toen vrouwelijke manager, tot nu koel de geestverschijningen gelaten voor wat het waard was, kwam op een dag zelf met het volgende verhaal boven water: Ze had zich al in bed te rustte gelegd en wachtte op haar man die met nog wat papierwerk bezig was. Viel in slaap en werd wakker toen haar man naar boven kwam en op de rand van het bed ging zitten en daar bleef zitten. Verwonderd waarom hij niet als naar gewoonte meteen onder de lakens dook keerde ze zich om. De kamer was leeg.-’
*
Plots schoot de lift terug in gang naar beneden. We konden eruit op de tweede verdieping. We hadden genoeg sensatie voor die dag meegemaakt en verlieten als de bliksem het hotel.

Oil Sands

2010-08-21T09:20:00.000-07:00

Oil Sands of teerzand

Als we door de prairie van Alberta en Saskatchewan reden hadden we al heel wat ‘Ja-knikkers’ in het veld gezien. Aardoliewinning. De provincie drijft op aardgas (Medicine Hat), aardolie en oilsands. Een rijke provincie dus alsmede dat ook het druk bezochte NP van Banff en Jasper tot deze provincie behoren. Toch is een vuiltje aan de lucht!

‘Ja-knikkers’ van de olieindustrie van Alberta - 7135

Asfalt

Als we terukwamen van onze reis in Winnipeg reden over de Portage Avenue (spreek uit: portiets), de ruggegraad van de stad. Tot mijn verwondering was een gedeelt, het slechtste van de rijvakken, hersteld met asfalt. We zweefden er lekker over zonder schokken als op een Franse nationale baan. Voor het eerst rammelde de RV niet uit elkaar door de kapotte versleten betonblokken. Canada had het nieuwe produckt ontdekt. Ook aan de Perimeter (ring) omheen de stad waren werklieden druk in de weer om de kapotte rijvakken te voorzien van de Black Stuff!
Deze asfalt is een restproduct van de Oil Sands. We raadplegen even Wikipidea hierover.

Oil Sands of teerzanden zijn afzettingen van zand, klei, water en bitumen. De bitumen, die tot olieproducten verwerkt kunnen worden, zijn door de hoge prijzen op de oliemarkten een bijzonder interessant alternatief voor aardolie geworden. Wel zijn er twijfels over de milieueffecten, de uitstoot aan broeikasgassen is 1,5 maal zo groot voor een effectief gewonnen liter ruwe olie.
Reserve
De totale gekende wereldreserves bedragen het equivalent van 6000 miljard vaten aardolie; meer dan de conventionele aardoliereserves. Het Athabascagebied in Canada en het Orinocogebied in Venezuela zijn beide goed voor één derde van de wereldreserves. Voor Canada is 20% van de reserve in dagbouw te winnen. De overige 80% van de reserves zit te diep voor dagbouw en moet met verschillende kostbaarder methoden worden gewonnen.

Hier in Canada is er heel wat te doen over de ontginning.
Canada profiteert er niet direct van doordat het ontgonnen en via pijpleidingen vertransporteert wordt naar de Verenigde Staten. Dit komt door een eerder gemaakt ‘free-trade agreement’. Twintig procent kan gewonnen worden aan de oppervlakte. Daarna moet er dieper en dieper gegraven worden. Dat betekend een vernieling van landbouw, ontbossing, wildleven van dieren, enz., voor een oppervlakte van 149.000 vierkante kilometers, groter dan Engeland.
Op het ogenblik wordt er een documentairefilm gemaakt dat de ‘Oilsands ontginning’ in Alberta in een kwaad daglicht zet. De docufilm H2OIL is dan ook omstreden. Aardolie is big business. Er wordt dan ook met miljoenen dollars smeergeld gesmeten om politici aan de kant van de oliebaronnen te krijgen. Een leger advokaten in dienst genomen die klachten van de Groene Jongens in de rechtzalen naar de prullemand moet verwijzen. Greenpeace deed begin augustus een stunt door een enorm doek op te hangen aan de top van de ‘CalgaryTower. ‘Separate Oil and State’ stond er geschreven. De negen alpenisten die het doek hadden opgehangen werden gearresteert en voor d rechtbank gesleurd. De boodschap een succes. Het vertelde iets in vier woorden over de vrijage tussen de olieindustrie en de staat. Het was gratis voor niks frontpaginanieuws in alle Canadese kranten. De regering moest als tegenprestatie $268.000 belastinggeld ophoesten om pro-oilsands weerleggingsartikels in de kranten te huren.
De ‘crude oil’ is van minder kwaliteit dan deze in de Persiche Golf. De verwerking verslind dan ook tonnen water. Ik lees hier in een verslag: it takes four barrels of water to extract one barrel of oil. En dat water moet dan geleverd worden uit de Rocky Mountains, waarna het de rivieren vervuild en de visbestand vernietigd. Kankerverwekkend?
We kunnen kiezen. Rijden we onze auto’s verder kapot op de gebarsten betonblokken of verkiezen we de trilvrije zachte afvalt?

Zie ook op Google:rethinkalberta.com en lees op Facts.

Detail uit de grote tipee van Medicine Hat - 7627

Vikingfestival in Gimli

2010-08-21T06:59:00.000-07:00

Voor onze gevoelige kijkers: ze zijn niet echt dood hoor! - 8429

In Gimli, een voormalige IJslandse nederzetting aan het Winnipegmeer, nu reante badplaats met marina, ging deze zomer de jaarlijkse vierdaagse Vikingfestival van start. Een Vikingdorp met gevechtsdemostraties. Het dorp is natuurgetouw ontworpen met de materialen die in die tijd voorhanden waren. Ook de bewoners leven, eten, slapen, ontwerpen kleren en gebruiksvoorwerpen in de stijl Noorsmiddeleeuws. Volledige families verblijven er, ook met kleine kinderen. De toegang was gratis (donaties altijd welkom) en aan de ingang kregen we een korte schets met als afsluiter: ‘aankomen moog je, maar hun niet voeden!’
De acteurs kwamen vanuit alle windstreken van het noordelijk halfrond. Ook vanuit Scandinavie en USA. In Denemarken had ik al verschillende van deze (zomerse) replicadorpen bezocht. Het zijn “gezelligeonderonsclubs” zoals er ook andere met Romeinse soldaten, middeleeuwse ridders en waaronder zelfs cowboyclubs in Belgie bestaan.

8450

De leden nemen deze leefwijze dan ook ernstig op. De demonstratie van de gevechtstechniek is dan ook niet van de poes. Er werd lustig op los geklopt dat stukken in het rond vlogen. Het was zeker niet met platieke speeltjes, maar met het blanke zwaard en bijlgehak dat de woestelingen elkaar naar het leven stonden.

Erik de Norman, onze Viking ter plaatse - 8472

Storm over de prairie

2010-08-21T06:15:00.000-07:00

Storm en andere natuurverschijnsels over de prairie

De Odometer
We passeerden een bruin informatieplakkaat. Odometer las ik. Ingrid stelde de kilometerteller op nul. Iedere kilometer stond de afgelegde afstand aangeduidt langsheen de weg, 2, 3, 4 enzo tot tien km. Hiermee kan de chauffeur controleren dat zijn afstandsteller in zijn voertuig goed afgesteld is.

*

- 9129

Een plotse windvlaag deed onze RV gevaarlijk slingeren. Ingrid trapte op de rem waardoor de cruisecontrol uitviel en ging over op manuel. Dreigende wolken voorspelden weinig goeds. Er was kwaad weer op komst.
Naast het dagelijkse verbazende wisselend wolkendek van de ‘Living Sky’ is een nachtlelijk vuurwerkschouwspel van bliksemschichten zonder de daarbij horende donderslagen, heel ver weg, in de prairie niet zo ongewoon. Het spel van vuur dat tegen de wolken kaatst heeft een beeld dat geen enkele kunstschilder ooit zou kunnen vasleggen. De Living Sky van de wijde Grote Vlakte is ook ’s nachts het aanschouwen waard.
*
Het Noorderlicht
Aurorae Borealis is het fenomeen dat wij kennen als het Noorderlicht. Ondanks dat het ook in Noord-Europa waargenomen kan worden, is het door lichtbezoedeling eerder zeldzaam geworden. Canada is bevoorrecht door haar onbewoonde uitgestrekte streken. Het fenomeen is het resultaat van de botsing tussen gasdeeltjes in de aardse atmosfeer en het botsen van zonnedeeltjes van de zonatmosfeer. Verschillende kleuren zijn af afhankelijk van het type gas waarmee het botst. Een zonnestorm in de vroege zomer was verantwoordelijk dat op 3-4 augustusnacht er een waar genomen werd.
Zonnewinden stuwen zonnedeeltjes (jodium atomen) naar het aardse magnetische poolveld. Deze zone heet de magnetosfeer. De staart, die soms ver uitloopt naar het zuiden, geeft hierbij energie vrij. Deze magnetische energie transformeerd nu in kinetische energe en verhit wat het Noorderlicht veroorzaakt door opflikkeringen.
De aurorae ovale ring rond de noordpool magnetisch veld. Ook de hoogte is een verschil. Hoe lager de aurorae in de lucht, hoe groter de kans om hem te zien. De aurorae kan zich uitstrekken van 80 a 1.000 km boven de aarde. Dit komt door de aardse kromming, zodat dit verschijnsel het meest voorkomt in het noorden, waar de groene- en rode lichten, dansen, dwarrelen en flitsen een spektakel te beste geven aan het firmament. Verder naar het zuiden zijn de hoger aurorae zichtbaar, en verschijnen als gloed aan de noorder horizon.
De zon was het meest intact sedert 2001 toen de laatste periode van ‘solar maximum’ plaatsgreep. De zon loopt een cyclus dat om de 11 jaar plaatsgrijpt. Volgens Ingrid, die meestal ’s nachts door de prairie rijdt, is dit in de lenten en de herfst.
*
Vallende sterren
De prairie had nog wat meer in peto: vallende sterren.
Elke zomer koerst onze planeet door de meteorzwerm Perseiden, wat vallende sterren oplevert.
Deze wolk van stofdeeltjes, achtergelaten door de komeet Smith-tuttle komen dan in botsing met de dampkring van de aarde en veroorzaken kortstondig een lichtstreep aan de hemel: een vallende ster of meteoor.
Het maximum valt in de ochtend van 13 augustus met vele tientallen vallende sterren per uur. Best te zien buiten de stedelijke lichtvervuiling in de open vlaktes.

Tornado’s???
Tornado’s zijn ook in de prairie niet vreemd. Gelukkig heeft er geen ons pad doorkruist.

Detail uit de grote tipee van Medicine Hat - 7626

Canada Day

2010-08-19T06:12:00.000-07:00

We verliet Calgary en zijn rodeo en namen de Trans-Canada Highway naar her Oosten. Het moment om iets over RV’s en aanverwanten campers te vertellen.
De motorhomes of campers die wij kennen in Europa vallen hier een maatje groter uit. Veel van deze autobussengrote RV sleuren dan nog een auto achter zich mee in de trekhaak.

‘Travel Trailer en Fifth Wheel’
De Travel Trailer is een uit de kluiten gewassen camper dat, als in de EU, getrokken wordt door een auto uitgerust met trekhaak.
De Fifth Wheel wordt zoals een vrachttrailer gekoppeld aan een pick-up. Volgens Ingrid interessanter dan een motorhome. Je kan de trailer als stacaravan ergens plaatsen (campground of truckersparking) en de pick-up gebruiken als wagen om rond te rijden. Deze trailers gaan levenslang mee terwijl de motorhome kwetsbaar is wegens mechanische slijtage of afkeuring wegens ouderdom door de autoinspectie. De meeste trailers hebben dan ook nog zijflanken (4 tot 5 sidewalls, slide-outs of pull-outs) die electrisch uitgeschoven kunnen worden waardoor de levensruimte verdubbeld tot een geuze huiskamer met alles erop en eraan.

Een Fifth Wheel met paardenstal ingericht door rondtrekkende pro rodeocowboy’s - 7413

De Airstream of zilveren kogel - 5823

Silver bullet, de legendarische Amerikaanse Airstream is eerder zeldzaam geworden en is meestal verdwenen van de wegen.

Canada Day in Medicine Hat

De feesttaart wordt op een op zijn rug liggende chocoladebeer geplaatst - 7708

Canada Day/ Fete du Canada is voor Canada de voornaamste dag van het jaar. Het hete vroeger ‘Le Jour de la Confederation’ (Dominion Day) dat een federale statutaire feestdag werd daterende van 1 juli 1867: de geboortedag van Canada (Constitution Act.1867).
Canada Day wordt dan ook overal in Canada gevierd met parades en veel feestelijkheden en vlagvertoon. De souveniershops doen dan ook gouden zaken met verkoop van Canadese vlaggetjes en allerlei spullen waarop het nationale embleem voorkomt.
OK, Ingrid besloot als goede Canadese ten anker te gaan in het stadje Medicine Hat en de feestelijkheden mee te beleven. Medicine Hat, zesde grootste stad van Alberta, is gebouwd op een kollosale gasbelt, waaraan het dan ook The Gas City genoemd werd. En waar komt die andere gekke de naam dan vandaan?
Volgens de overlevering zou het komen van de Engelse vertaling “Sa-Mus’ wat zoveel wil zeggen in het Blackfoot’s als: “arendstaartveer dat gedragen wordt door de medicijnman op zijn hoed!”
Nou moe! Er bestaan dan ook nog enkele legendes hierover. Een reusachtige kwadaardige rivierslang met de koddige naam van ‘Soy-you-daa-bee’ zou een jager beloofd hebben als hij zijn vrouw afstond, hij hem een hoed zou geven met magische krachten. “Tjintsje por tjintsje”, zeggen ze in Zuid-Amerika (change for change of voor wat, hoort wat!)
Feesten in Canada begint steevast met het veroberen van stapels pannenkoeken. Voor de rest van de dag is er overal wel een snelle hap of fast food te vinden. ‘No food, no drinks’ staat er veelvuldig op menige Canadese winkelsdeur geschilderd zoals kledingzaken. Eerst had ik het niet door. Kledingzaken verkopen toch geen eten, of toch? Canadezen (zoals Amerikanen overigens) drinken en eten al lopende op straat. Vandaar.

Detail in de grootste tipee in Medicine Hat -7625

Rodeo

2010-08-18T05:28:00.000-07:00

Rodeo in Airdrie
Door de Canadian Professional Rodeo Association (CPRA), werd er in Airdrie, een plaatsje ten noorden van Calgary, een Rodeo ingericht. Airdrie is de hoofdzetel in Canada van deze cowboy afbeuldierensport www.rodeocanada.com.
CPRA richt jaarlijks 62 rodeo’s in. Ze werkt nauw samen met de Pro(fessional) Rodeo Cowboys Associating van de Verenigde Staten (PRCA).
We vonden de avond voordien overnachtingsplaat op een ter beschikgestelde weide voor RV’s.
De show duurde de ganse dag van af 10u,00 tot zonsondergang. Als “Ladies first” kwamen eerst de dames aan bod. De Ladies Barrel Racing is om in de snelste tijd te paard rond drie olievaten te rijden die zo zijn opgesteld dat het ronden ervan als in een klaverblad gebeurt. Er waren 61 kandidaten.

Stampede in Airdrie: Ladies Barrel Racing – 7568

Dan volgden: Tie-Down roping of Calf roping: een cowboy vangt met zijn lasso een kalf, springt van zijn paard werpt het kalf op zijn rug en bindt het aan drie poten vast.
:
Team roping: is het vangen van de stier door twee ruiters. De ene werpt zijn lasso over de kop van de stier waarna een tweede cowboy werp zijn lasso om de achterppten. Als de stier stil staat en er geen spanning meer op de lasso’s staat, wordt de tijd stilgezet.
Het meest gekende bij ons van de Westernfilm’s zijn: Bareback riding ongezadeld en Saddle Bronc riding met zadel. Het paard maakt wilde bokkesprongen om zijn berijder van zich af te schudden.
Bull riding: gelijkt op bareback riding, maar nu op de rug van een dolle stier.
Steer wrestling: is dan weer dat een jonge stier met voorsprong door een cowboy achtervolgd, van zijn paard springt, de hoorns vastgrijpt en de stier tegen de grond drukt.

Ik mocht kiezen, twijfelde en heb ze dan maar alle twee .... - 7429

Calgary Stampede
Het is misverstand van rodeo te spreken. De in Noord-Amerika populaire cowboyshow is meer dan dat. Het omhelst een gama aan rijervaringen van de deelnemers. Het zijn dan ook porfessionals die van Stampede naar Stampede reizen als rondtrekkende circusartisten.
De tien dagen durende legendarische Calgary Stampede is ‘the greatest outdoor show on earth,’ wordt ons voorgeschoteld. Vern Kimball (*), de CEO van het spektakel, wil niet weten van dierenafbeuling. “We hebben gedurende de Stampede 7.500 dieren in het park. We verzorgen deze dieren volgens de hoogste standaard en werken samen met de Calgary Humane Society en de SPCA. We staan open voor critiek en dierenwelzijnorganizaties kunnen bij mij altijd terecht om zichzelf van de goede zorgen dat wij aan de dieren wijden te overtuigen. ”
Vern Kimball heeft er een ‘all year round full time job’ aan. Gedurende de tiendaagse Stampede ziet hij zelf weinig van de gebeurtenis. Druk, druk, druk! “Maar dat doet er niet toe,” zegt hij, “het voornaamste is dat het iedere keer een succes wordt.”
In 2012 viert Calgary haar 100 jarig bestaan van de Stampede.
Tegen argumenten
Peter Fricker, directeur van de Vancouver Humane Society, heeft zo zijn bedenkingen. “Wat denk je hoe een drie maand oud kalf zich voelt als het, opgejaagd, gestrikt (lasso) en hard tegen de grond gesmakt, daarna besprongen door een man en aan de poten wordt gebonden tot vermaak van een troep joelende toeschouwers,” vraagt hij boos. Hij vervolgt: “Er zijn onderzoekingen gedaan naar deze vorm van dierenmishandeling. Het ergste wat het dier kan overkomen is emotie als het zich bang voelt. Angst is voor een dier slechter dan de ergste pein. Kalveren en stier blijken daartegen niet bestand na opgejaagd, gestrikt of gesmeten tegen de grond.”
Nadat er gedurende het Calgary Spectacle van juli 2010 al in de eerste dagen zes dode paarden moesten afgemaakt worden wegens verwondingen, waren de commentaren in de kranten haarscherp.
Het lijkt er op dat ook hier het laatste woord nog niet is gezegd.

Het kalf wordt besprongen, tegen de grond gesmakt en vervolgens aan de poten gebonden – 7385

De grootste Stampede van Manitoba is in Morris, een plaatsje van nog geen tweeduizend zielen langsheen de Hwy 75, tussen Winnipeg en de grens met de US.

Voetnoot: (*) De op 1959 in Hamilton geboren Chief executive officer van de Calgary Stampede werkte tien jaar in de voedingsbranche van de Universiteit van Calgary vooraleer hij in 1986 aangezocht werd de in 1988 Winter Olympische spelen te organiseren in Calgary. In 2006 werd hij de grote baas bij Stampede.

Drumheller

2010-08-17T07:24:00.000-07:00

140 km ten noordoosten van Galgary bevinden zich de ‘Badlands’ van Drumheller. Deze streken werden ‘slechte grond’ genoemd omdat ze ongeschikt waren voor landbouw. Later werden er steenkool gedolven, resten van voorhistorische dieren bloot gelegd en nu toerisme. Toch nog niet zo ‘bad’!

7030

Een eind naar het oosten en ten noorden van de Hwy 1, bevindt zich het Canadian Badlands National Historic Site: het Unesco werelderfgoed ‘Dinosaur Provincial Park’ www.dinausaurprk.ca. We bezochten enkel Drumheller omdat het meer te bieden had.
Je kan er niet naast kijken. In het stadje zelf staan overal plastieke dino’s je te verwelkomen met ‘the world’s largest Dinosaur’ aan het toerismebureau (zie foto). Het beeld is 26,2 meter hoog, stelt een T-Rex voor en je kan er (mits betaling) in klimmen om vanuit zijn wijd open gesperde muil een ‘spectacular’ panoramazicht te aanschouwen van de Drumllervallei.

De badlands van Drumheller - 7270

Het is mogelijk de ganse Jurassic vallei rond te rijden met de wagen. De ‘Dinosaur Trail’ genoemd. Op het eind van de baan 838, aan een rivier vaart een veerboot je gratis over naar de andere kant, waarna je de baan 837 volgt en terug rijdt naar het stadje. De veer (8 am – 10,45 pm) is vernoemd naar Andre Bleriot, een man die hier woonde rond 1904. Meer bekend bij ons is zijn broer Louis Bleriot. Hij was de man die als eerste over het Engels Kanaal vloog.

Natuurlijk is er ook een palaeontologisch museum. En je raad het al: het ‘Royal Tyrrell Museum’ is de ‘largest in the world!’

De ‘Hoodoos’ - 7197

Het meest spectacle zijn de ‘Hoodoos’. Vijf op zeven meter hoge rotspilaren die gedurende miljoenen jaren door erosie uitgevreten staan te zonnen in het troosteloze landschap. Het was toegelaten om erop te klimmen.

Info: www.TravelDrumheller.com, www.canadianbadlands.com en www.albertasouth.com.
Publicatie: Canadian Badlands, Travel Map Guide 2010 uitgeven door de Toeristische Dienst van Alberta.
Er zijn een drietal RV-campgrounds www.donausaurrvpark.ca en

Vulcan

2010-08-14T08:22:00.000-07:00

We verlieten nu Fort Macleod en volgden de Hwy 2 North, sloegen rechtsaf aan Granum op de baan 519 en kozen terug noord op de Hwy 23, rechtdoor schoten plots in een flits de Galaxy (Melkweg) uit naar onbekende planeten in het Heelal!
Vulcan

De Enterprise - 6974

Vulcan is een prairiestadje van dertien in een dozijn waar nooit wat spectacles gebeurde tot de tv-serie ‘Star Trek’ op de buis verscheen. Vulcan heeft haar naam ontleend aan de god Vulcanus uit de Griekse mytologie, maar nu veranderde er iets spectuculairs. Een van de opvarende van het ruimteschip de ‘Enterprise’ - Mister Spok met zijn spitse oren - was voor zover ik mij herinner van de planeet Vulcan. Een wakere ondernemer zag zijn kans. Er werk een museum ingericht met alle artifacts die naar de tv-serie’s, later de film, verwezen. Een verplicht stop dus voor ruimtereisfanaten langsheen de Highway 23, en dat was Ingrid www.vulcantourisme.com.
*

Calgary Tower en de C-trein.
Over treinen gesproken. Aan een treinoverweg kan je best een dutje doen vooralleer alle treinwagons gepaseerd zijn. In de vlakke prairie zie je er geen begin of eind aan.

Eindeloos – 5389

We vervolgden onze weg naar Calgary (1,1 miljoen inwoners). Omdat we deze stad niet kende stationneerde we de RV op een parking in Crowfoot aan de C-trein. Zo geraakten we zonder kleerscheuren in downtown waar ons volgende doel ongeduldig stond te wachten. De toren die de sky lights van de stad domineerde. De zelfnoemende ‘Heart of the New West en Spirit of the West’ ligt toch, ondanks het vlakke land het anders doet vermoeden, nog meer dan duizend meter boven zeeniveau.
Zoals vele steden in het Wilde Westen was ook Calgary onstaan langsheen een fort in 1894. Betrekkelijk naar Europese begrippen jong dus. Ook dit fort was origineel gebouwd door de North West Mounted Police (Koninklijke Noordwestelijke Bereden Politie) als bescherming van de handelsweg Trans Canada Highway 1 www.fortcalgary.com.
Ingrid had het gemunt op de attractie nummer een van de stad: de Calgary Tower (191 m). Even met de lift naar boven kostte $14/persoon. Er was een ronddraaiende panorama-restaurant (pas open en toegankelijk na 5 pm) in ondergebracht. Op de gallerij, waar je in de toren kunt rondlopen was en een stuk vloer bestaat uit glas. Dat gaf je een eigenaardig gevoel als je zo boven de afgrond stond www.calgarytower.com.
Buiten de stad lag nog het te bezoeken Canada Winter Olympic Park van 1988 www.winsportcanada.ca.

De bizon

2010-08-13T07:22:00.000-07:00

7603

De bizon (bison, buffalo en ’iini’ in Blackfoot’s)

De bizon is het embleem van Manitoba. De naam Manitoba is afgeleid van het Indiaanse Manitou, de spirituele Opper Geest van de First People.
De eerste Europeanen die Canada in de 18de eeuw verkenden waren niet weinig verrast bij het zien van deze reusachtige woeste kuddes dat over de prairie zwermden. Toen waren er nog meer dan 60 miljoen Noord-Amerikaanse bizons (buffalo’s).
De bizon was het hoofdvoedsel voor de prairie-indianen. Niet alleen het vlees maar ook voor tenten, kledij, enz. De dieren werden opgejaagd in een ‘stampedo’ naar een ‘corral’ (kraal) waar de bizon konden worden geslacht als ze het nodig achten. De First People (Indianen) waren voornamelijk jagers en minder boeren.
Later, de Metis, een kruising van Fransen en indianen, werden experts bizonjagers. De huid werd gebruikt voor sterke koorden, de tongen gekookt en aangeprezen als een delicatesse. Het bizonvlees zelf werd gedroogd en vermengd met vet en soms bessen om de smaak wat aangenamer te maken. Het vleesmengsel, het ‘pemmican’, was gekend o.a. als conservevoeding voor de poolreizigers. Het werd eerder al door de indianen verpakt en opgeborgen als reservevoeding bij gebrek.
Gedurende de euro-indianse oorlogen viel de bizon als slachtoffer van het ongecontroleerd slachten met de ‘repeating rifle’ voor de sport en onder de politieke sfeer van toen. Karkassen van dieren die enkel gedood werden voor de ‘delicatesse’ tong overdekten weldra de vlaktes. Toen de blanke settlers zich realiseerden dat de inboorlingen enkel konden verslagen worden met het doden van hun wandelende eetvoorraad, staken ze de pairie in vuur en vlam. Duizenden bizons vonden hierbij een afschuwelijke vuurdood. Anderen kuddes werden massaal in de richting van het zuiden, naar wat nu de US is, gedreven. In 1885 was de bizon compleet afgeslacht of verdreven van de Canadese Great Plains.
Rond 1900 konden een handvol conservatieve veeboeren de Canadese regering overtuigen de bizon te beschermen. Het doden werd verboden. Manitoba nam het kollosale prairiedier zelfs op in haar provincial blazoen.
In het Manitoba Legistative Building (Provinciaal Parlement) flankeren twee bronzen levensgrote bizonbeelden een monumentale trap van Italiaans marmer. Als we de wacht, waar we ons moesten melden, vertelden dat we in Brugge ook zulke beesten hadden die een brug bewaakten, de Manitobabrug, waren ze aangenaam verrast.
Mij eerste levende en laatste bizons zag in in het plaatsje Minnedosa, waar een kudde in een omheinde weide graasde en ik enkele foto’s kon nemen.

Bizon’s in Minnedosa park, Manitoba - 5256
*

De Bison runners
We komen nog even terug op het jagen van de bizon door de Indianen. In het museum Smashed-head-in Bison Jump, niet ver van Fort McLeod, Hwy 2, kwamen meer te weten. Toen de bleekgezichten de Prairies nog niet in bezit namen en de Indianen niet over paarden en vuurwapens beschikten werden de dieren opgejaagd door de ‘bison runners’ naar een koraal waar ze gemakkelijker gedood konden worden met hun primitieve wapens.
Door rivier zijn er in deze onmetelijke vlaktes canyons uitgegraven met rotsachtige ravijnen, tientallen meters diep. Dezelfde techniek, al duizenden jaren gebezigd als het opjagen naar een kraal werden ook hier toegepast. Het eiste heel wat kennis van het bizongedrag, windrichting en voorbereiding. Vooreerst moest een reusachtige afgebakende laan (fuik) gemaakt worden door middel van stenen en kleine boompjes. Daartussen zouden vrouwen, kinderen en ouderen met doeken, huiden, trommels en kreten de dieren wegjagen indien ze van richting wilden veranderen. De zwakte van de beestentroep was dat ze een leider hadden dat ze blindeling volgden. B.v. bij een aanval van een kudde hongerige wolven gingen ze over in een stampede achter hun leider aan. Ook hun reukorganen zijn sterk ontwikkeld. Het zicht beperkt. En dat zullen de bizonrunners geweten hebben. Ze smeerden zich in met wolvenvet en -mest en overdekte zich met huiden om zo dicht mogelijk bij de kudde te komen en hun dan op te schrikken. De kudde ging op de loop en om niet af te wijken van het parkoers werden ze door de langsheen kilometers lange fuik opgestelde stamleden met geroep en gezwaai zo naar de ravijn gediregeerd.
Toen de eerste bizons zich realiseerden dat ze voor de afgrond stonden was het te laat om te keren. De achterop stormende dieren duwden letterlijk de voorste over de rand heen. Honderden bizons vielen te pletter op de bodem of werden verpletterd door de volgen neerploffende mastadonten. De jacht leverde vlees, huid voor kleren en tipee’s en bot voor gereedschap op om de lange strenge winter door te komen.
Oh, ja, ook dat nog: Hoe Smashed-head? Het verhaal is dat er een indiaan het neerploffen van de bizons eens van beneden wilde meemaken. Een van de dieren viel op hem en verbijzelde zijn hoofd. Vandaar!
Buffalo jump is in het Blackfoot “pishkun” wat zoveel als bloedketel betekend. Deze vorm van jacht duurde volgens archeologische vondsten van 12000 V.Ch tot 1500 N.Ch. Pas met de introductie van het paard veranderde de jacht. De bizonjacht werd dan later ook verfijnd door de Metis die er hun broodwinning van maakten en verwerken tot ‘pemmican’. Niet allen buffelvlees en vet maar ook de buffel-, elland- en het hertvlees werden op deze manier verwerkt.
Pemmican
Afgeleidt van het Creewoord ‘pimihkan’ werd het vlees gedroogt, fijn korrelig geplet en gemengd met vet en veldvruchten. Goed bereid en verpakt kon de pemmican dan jarenlang zonder koeling bewaard worden.
‘Canawa’ is de Canadese fabrikant van Pammican met een verhouding van vlees/vet van 1:1 tot 2:1.
Het hergebruik van de beenderen.
Door archelogen, nadien door beenderverzamelaars, werden aan de klippen stapels van metershoge bizonbeenderresten bloot gelegd. Ze werden verzameld en gebruikt voor verschillende nieuwe doeleinden, waaronder het winnen van fosfoor in munitie dat gebruikt werd in beide wereldoorlogen.
In de supermarkten wordt bizonvlees in de vorm van gemalen vlees als hamburgers verkocht. Bij Sobeys trof ik een drietal zeldzame lappen ‘Bison Tenderloin (filet) Boneless’ aan (55 dollar/kg). Ik kocht een lap van 0,218 gram voor 12 dollars en bakte het als wild.

De klippen van Smashed-Head-in Bison Jump - 6817

7874

Alberta
Bevolking: 3,585,143, Oppervlakte: 661,848 m2, Hoofdstad: Edmonton 1.800.268 inwoners.
Hoogte punt: Mount Columbia 3,747 m; laagte: Salt River 183 m.
Alberta is de enigste provincie in Canada dat geen provinciale tax geint wordt. Wel wordt er een 4% heffing (Provincial Tourism Levy) aangerekend in hotels.
Website: www.travelalberta.com.
UNESCO (The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (*)
Van de 14 Unescosites bevinden er zich 5 in Alberta: Dinosaur Provinceal Park, Canadian Rocky Mountain Parks, Waterton Lakes National Park, Wood Buffalo National Park and Head-Smashed-In-Buffalo Jump.

Zie ook bij uitgeverij UNIBOOK ons laatste verschenen boek: Zwerven in Zuidwest-Europa, Frankrijk, Spanje, Portugal met de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela als rode draad in dit ongewone reisverhaal www.unibook.com.
En Google www.roemenie.com. Klick op ‘verblijf en bedrijf’ en ‘boeken te koop’ voor ifo Zwerven in Oost-Europa en Zwerven in de Balkan.

Voetnoot (*) 851 natural and man-made wonders on Unesco’s World Heritage list, places whose loss would impoverish humankind. These sites are so significant that responsibility for their protection belongs not just to their host states or provinces, but also the world.

De Mounted Police

2010-08-10T08:55:00.000-07:00

In mei 1873 werd de North West Mounted Police gevormd toen Canada’s eerste minister Sir John A. MacDonald, verklaarde dat de Canadese prairies wel eens best een sterke politiemacht konden gebruiken. Deze was nodig om het Wilde Westen onder staatscontrole te krijgen en het contact te verbeteren met de First Nations bevolking. Ook het uitroeien van de illegale wiskyhandel stond op het programma.

Er werd aangeworven uit verschillende delen van het land en zes divisies met een totaal van 300 officieren en manschapeen samengesteld. Vanuit Dufferin in Manitoba vertrok dan op 18 juli 1874 onder leiding van Lt.kolonel J. Macleod (*) de manschappen - wat als de ‘March West’ zou geboekstaafd worden. Gedurende drie maand werd 1.500 kilometer te paard met het nodige materiaal in huifkarren in marstempo afgelegd.
Ze kwamen toe in Alberta in oktober 1874 en begonnen meteen aan de bouw van een permanente post op een eiland aan de Oldman River. De strenge winter stond voor de deur. Deze Old Man River heeft niets te maken met de Missisipi, die ook al eens als de ‘oude man rivier’ wordt aangeduid! Toch in een lied van de musical Porgy and Bess.
De politiepost kreeg de naam van hun leider: Colonel James Macleod. De post bleef tot 1884 als ‘headquaters’ in dienst voor de complete politiemacht. Een nieuwe vesting werd hoger opgetrokken omdat de rivier nogal eens de valse gewoonte had buiten haar oevers te treden.
De North West Mounted Police zou een belangrijke aktieve rol spelen in de geschiedenis van dit deel van Zuid-Alberta. De voornaamst feiten waren het vertrouwen winnen van de First Nation bevolking bij het ondertekenen van de ‘Peace Treaty 7’ in 1877, de ‘North West rebelie’ van 1885 en tien jaar later de tussenkomsten in Yukon gedurende de ‘Klondike Gold Rush’ van eind 1890.
Rond Fort Macleod kwam met de tijd ook een nederzetting, nu een stadje met een drieduizendtal zielen. Downtown Fort Macleod is gelegen langsheen kruising van de highway 2 en de highway 3. Het fort zelf is nu een replica van het originele (1874-1884). Het museum toont aan de hand van artifacts, foto’s, enz de geschiedenis van deze mannen in ‘red coats’. In de zomermaanden wordt er dagelijks een show van de ‘Musical Ride’ opgevoerd. Vraag naar het ‘Red Serge VIP Horse Grooming Program’ www.fortmacleod.com. En als dat nog niet genoeg is er op 27 november in het stadje de grootste jaarlijkse Fort Macleod Santa Claus Parade ten westen van Toronto!
Pas in 1920 werd de NWMP de Royal Canadian Mounted Police (RCMP/GRC). Het rode uniform van deze Nationale Gendarmerie staat in de ganse wereld bekend als het visitekaartje van Canada.

Voetnoot (*) Macleod was naast politieofficier ook nog militair, advokaat, magistraat en rechter.
Zuidwest Alberta, Chinook country: www.chinookcountry.com, www.nwmpmuseum.com.

Vrouwelijke First People Mounty

Straat in Fort MacLeod 6799

Lethbridge

2010-08-08T05:36:00.000-07:00

Mounted Police

All the way back home, leer ik nog enkele truckerswetenschappen van Ingrid
Vrachtwagens in de bergen: De verplichte wiel- en remcontrolle
Een steilen afdaling van de weg met hellingshoek 7 en meer, moeten de truckers verplicht stoppen op een daartoe voorziene uitwijkplaats met hun voertuig vanaf 4.500 kilogram en meer. Soms houdt een camera het in het oog dat deze controle wel dadelijk uitgevoerd worden. Dit is voor een verplichte wiel- en remcontrolle.
Nu zijn we terug in de prairie waar, nadat je hond wegloopt van huis je hem nog dagen verder ziet rennen (Canadese mop).
Canadezen spreken ok nooit van zoveel kilometer ver maar bv het is twee uur rijden naar.... De maximumsnelheid dat je op de highway mag bollen is 100 km/h. In somige procincies ietske meer. Iedereen rijdt op cruisecontrol en op 100 kilometer afgesteld is dan gelijk aan een uur. Enkel de wegenwerken kunnen de snelheid wat afremmen.
De periodes van de wegenwerken worden enkel door de klimaat bepaald. Dat is dan voornamelijk in de zomermaanden. Oranje borden, getooid met twee rode vlaggetjes, maken de automobilist attent snelheid aan te passen. Noord-Amerika kent minder verkeersborden dan in Europa. Men gaat er vanuit dat iedereen voldoende Engels beheerst en toont dit dan ook liever aan met teksten als: Road Construction Ahead, Prepare to Stop, 2 km Traffic Lights Ahead, enz. Alle snelwegen hebben als bij ons een nummer. Ook de ‘exits’(op- en afrit) naar een andere bestemming hebben het nummer van de secondaire weg. Zwart ovale cirkel met wit nummer. Wel opletten naar welke windrichting je uit moet (North, East, South of West).
Lethbridge

Onze eerste stop in het nu terug vlakke land was een bezoek aan het Nedelandse echtpaar Barry en Ria Bos in Lethbridge. Barry is een gepensionneerd police officer en nu secretaris van de Alberta branch van de International Police Association (IPA).
We werden voorgesteld op de wekelijkse ‘breakfast’-bijeenkomst van de leden. Toch was de stemming bedrukt. Het was de begrafenisdag van een collega (zie verder).

Restaurant in watertoren

Berry en zijn vrouw Ria deden vervolgens een rondleiding met o.a. aan de honderjarige ijzeren schraagspoorwegbrug over het Old Man Riverdal (1.623 m lang, 95,7 hoog boven de rivierbodem). Aan deze brug werd twee jaar gesleuteld met 100 man.
Verder was er als tweede attratie in de wereld bovenop een watertoren een restaurant ingericht.
Lethbridge beschikt over een prachtige Nikka Yuko Japanese tuin en op het Hendersonmeer had bij ons bezoek een roeiwedstrijd met drakenboten plaats. De negende annual competitie was ingericht door de ATB Financial Lethbridge Rotary Dragonboat Festival. Er deden 63 crews van Western Canada mee, www.nikkayuko.com, www.visitlethbridge.com
De Nikka Yuko tuin werd 42 jaar geleden ontworpen en is een van meest prachtigste tuinen buiten Japan.
Nog enkele plaatselijk wetenschappen
De juweelsteen ammolite wordt gevonden over de hele wereld. Het is een oeroude zeefossiel dat gedolven wordt uit rotsformaties van 225 tot 65 jaar oud. Het enigste verschil is dat het hier in Zuid-Alberta gevonden wordt in alle kleuren van de regenboog.
Een ‘Chinook’ is een warm heersende westenwind dat het weer in zuidwest Alberta bepaald. Het is het resultaat van winden uit de Pacifiek Oceaan dat haar vochtigheid verloor over de Rocky Mountains en neerkomt als een warme, droge stormachtige wind over de prairies. ‘Chinook’ is een Blackfoot woord dat “sneeuweter” betekend en staat gekend voor voor een snelle temperatuurstijging van vele graden in een minuut tijd.
De begrafenis van Constable Chelsey Robinson.
Op bladzijde 4 van de toeristische brochure ‘Southwest Alberta - 2010 travel planner’ staat een vrouwelijke Mountie in haar rode uniform afgebeeld. Ze beschrijft hierin haar levensloop bij de Royal Canadian Mounted Police/ Gendarmerie Royal du Canada (RCMP/GRC). We hopen haar te zien of toch een Mountie in rood pak tout court. Het laatste wat we ons konden voorstellen was de begrafenis van Constable Chelsey Robinson (formely Chelsey West) 25 jaar oud.
Bij een wegcontrolle zag Robinson hoe een auto in de verkeerde richting de highway opstoof. Om de spookrijder te onderscheppen draaide ze haar auto over de volle lengte van de weg maar werd in de flank gegrepen door een vrachtwagen. Ze stierf bij overbrenging naar het ziekenhuis.
De begrafenis was indrukwekkend. Voorafgegaan door gemotoriseerde Cherriefs en een groot ‘pipes and drums’ ensemble, werd de kist gevolgd door naar schatting zeshonderd collega’s van de Mounties en de locale plaatselijke politie.

In onze volgende blog meer over de Mounted Police in Zuid-Alberta.

Banff NP

2010-08-03T09:18:00.000-07:00

Met zicht op de gletsjer van Lake Louise

Het tweede deel van de reis bracht ons via de Icefield Parkway 93 naar de valleistad Banff. Wat het totaal van beide parkwegen zo interessant maakt is dat deze door de vallei loopt zonder veel geklim of naaldspeldbochten. Het is alsof je vanuit je luie zetel naar een film met prachtige besneeuwde berglandschappen kijkt. Voor je ogen ontrold een onafgebroken serie van ‘kalenderfoto’s’ aan natuur dat je kunt bewonderen zonder storing van dorpen, industrie of wat dan ook. Er blijken ook meer stopplaatsen in dit tweede deel van onze tocht met ‘point de vue’s’. We overnachtte nogmaals op een ‘Self-registration Permit-campground’ voordat we in Lake Louise toekwamen. Ook hier een bergmeer maar turquase gekleurd. Het was eens de favoriete plek van princes Louise, een dochter van koningin Victoria, die hier een ‘optrekje’ had. Meteen ook het grootste gebouw van beide parken samengeteld. Nu een prijzig hotel. Het meer is dan ook meer dan een korte halte. Het toerismebureau in de ‘Village of Lake Louise’ is al een belevenis op zichtzelf. Van de ingerichte tentoonstelling en filmvoortstelling komen we meer te weten over het park en voornamelijk van de dieren die erin leven dan waar ook. Draadloos internetten is beschikbaar in het postkantoor a 5 dollar voor een etmaal.
Lake Louise is ook de draaischijf waar de Trans Canada Highway 1 doorheen loopt. Om het vele vrachtverkeer te ontlopen is er een alternatieve weg, de 1A (de Bowvalley Parkway) wat meer toeristiser is en vrij van zwaar vrachtverkeer. Op deze weg zijn ook vele stopplaatsen met vrij zicht op de schilderachte besneeuwde bergtoppen en waar we ook onze eerste (en laatste) griszzly beer tegen het lijf liepen. Eerder had er al een zwarte beer ons pad gekruist. “Tegen het lijf liepen” is wat overdreven. We zouden het niet meer kunnen navertellen. Het dier was te observeren vanop een van de uitkijkposten langsheen de weg toen het aan het rondscharrelend was tussen de bosrand en een spoorweg. Later lazen we in The Calgary Sun dat er ten westen van Banff een grizzly onder een Canadian Pacific Railwaytrein gedood werd. Onze beer? De krant wist nog te vertellen dat dit al de zesde grizzly was die aangereden werd door de trein op nagenoeg dezelfde plaats sedert 2007.

Berenvrije afvalsbak

Johnston Canyon
Om het af te leren verkenden we nog onze laatste waterval. De Jonhston Canyon werd ontdekt door de avonturier Johnston die er zijn naam aan gaf maar er ook niet rijker op werd. Daarvoor is de hedendaagse souvenirsshop en dito restaurant beter bediend. De eerste waterval is 1,1 km klimmen langsheen een pad dat op sommige plaatsen aan de rotswand verankerd hangt. Dat moet ook een aardig werkje geweest zijn! De tweede waterval ligt nog wat steiler en hoger klimmen. Ik haakte af. Ingrid zette stoer door. Pas twee uur later zagen we elkaar terug op de parking.
De laatste halte werd het stadje Banff zelf. Door het deja vue had het ons niet veel te bieden en we besloten onze berguitstap af te ronden met het zoeken naar een overnachtingsplaats in Canmore. Er waren wel campgrounds maar ook al peperduur. We ‘campeerden’ dan maar gratis op de parking van het toerismebureau, waar ook de truckers tegen beter weten illegaal overnachten.
Dat we er ook gratis onze afvalwater in een ‘Sani-dump. kwijt konden was zo meegenomen.

Fred, de prairiedog zoekt naar iets lekkers in Ingrid’s rugzak. De prairiedog is het hoofdfiguurtje uit een van Ingrid’s Kinderverhalen toen de prairiedieren nog konden praten.

De Columbia Icefield

2010-08-02T13:11:00.000-07:00

De grote attractie van het eerste park was ons bewaard op het einde van de rit. De ‘Columbia Icefield’ www.columbiaicefield.ca.
Een ‘snowcoach’ bracht ons naar het zes kilometer lang en een km breedte ijsveld. Deze voertuigen - er werden er slechts 32 gemaakt waarvan een door het leger in Alaska gebezigd wordt - kostte een half miljoen dollar het stuk. Ze zijn zeswielaandrijvende ‘jokebreaks’ om de 32 graden hellingshoek af- en op te rijden naar- en van de ijsvlakte. De enorme vijfduizend dollar kosten banden worden om de drie jaar vervangen (zie foto boven en let op Ingrid naast het rechter voorwiel.) In vierde versnelling halen ze een maximum snelheid van 16 km/h.
Een toertje ijscrossen kost 54 dollar per persoon en duurt anderhalf uur. Gedurende de rit geeft de chauffeur mondeling de nodige leerlijke en interessante uitleg. Vragen staat vrij en mogen dan ook gesteld worden.
De temperatuur bedroeg 5 grade Celcius. Gedurende de winter is er een sneeuwval van zeven meter op het ijs dat gedurende de korte zomerperiode smelt. Ook de sneeuw op de bergflanken is dan verdwenen. Nog interesssant te vernemen was dat de kleine sparrenboomjes op het einde van de gletsjer, nog kleiner dan onze kleinste huiskerstboomjes, meer dan honderd jaar oud waren. Hun groeiperiode in de korte zomermaanden is maar van korte duur. Toch is er leven. Dieren zoeken o.a. de ijsrand op om mineralen en zout op te likken.
In het midden van de gletsjer werd gestopt en konden we voor een twintigtal minuten het eeuwige ijs op. We stonden hier 2.000 meter boven zeeniveau te klapperen van de koude. De chauffeur had er als annecdote nog aan toegevoegd dat kort geleden op het ijs een huwelijkspechtigheid had plaats gehad. De was meteen een record. Door de koude was het feestje al na luttele minuten over....!
Nog enkele bijzonderheden. Waar we stonden was het ijs 250 meter dik. De Parijse Eifeltoren kon zo rechtop onder onze voeten. De ijskap zelf – de Athabasca Glacier - is 200 km2 groot. Er zijn dan ook meerdere kleinere gletchers. Het ijsveld op de Athabasca Glacier kost 150 jaar om via haar gletsjers naar het einde toe uit te vloeien. Tussen 1870 en nu heeft de ijsmassa meer dan tweederden van haar totale vollume en meer dan helft van haar oppervlakte verloren. Rest nu nog 640 miljoen kubieke meters over. En nog voor degenen onder ons die er niet genoeg van krijgen: het hotel, de ‘GlacierVieuwInn’’ rekent een kleine 275 dollar plus 15% tax voor een kamer met zicht op de gletcher.

Nietig verloren aan de enorme ijsvlakte

Het Jasper National Park

2010-07-29T16:30:00.000-07:00

Het Jasper Nationaal Park
We overnachte aan de rand van het park op een parking van een benzinestation in Hirton voor we aan het Grote Werk begonnen, het bezoek aan een van de vier Unescoparken van Canada (*Unescoparken).
Voor de toegang betaalden we 80 dollar geldig voor een dag. Omdat het weer een spelbreker kon worden hadden we besloten per dag te betalen. Verlenging kon in de plaatselijke toerisme infocentra. Zoals in andere toeristische plaatsen zijn de prijzen in het NP in een wedstrijd gewikkeld van duur tot peperduur. Camperen wordt niet vrij toegestaan. De ‘Campgrounds’ vragen dan ook naar Europese normen

Campingground
astronomische prijzen. Jasper NP beschikt over 13 campings waar je maar op 4 de toilet-en vuilwatertank (sani dump) kan ledigen. De goedkoopste vonden we de ‘Snaring River’. Gelegen aan een rivier met dezelfde naam is het een ‘Self-registration Permit’-camping. Er zijn behalve toiletten en de mogelijkheid tot het inslaan van drinkwater geen verdere voorzieningen. Betalen doe je door geld te steken in een daarvoor beschikbare voorgedrukte omslag en te posten in een metalen collector. Alle plaatsen beschikken over de mogelijkheid een kampvuur aan te leggen. Het hout ervoor ligt beschikbaar. Wel wordt hiervoor een extra geldsom gevraagd.
Jasper zelf heeft behalve het normale gedoe van een toeristische stad weinig bekoorlijks te bieden. De attractie is het park zelf. We verwisselen hier de legendarische Yellowhead Highway voor de Parkway 93, richting Banff NP.

Watervallen
Op onze weg wachten ons drie watervallen van betekenis en een gletcher. De eerste waterval is de Athabasca Falls. Deze graaft zich door de eeuwen heen een harde nauwe canyon in de Quartzrijke rots. Er zijn bruggen en platforms voorzien om van het overdonderend natte spectakel beter te kunnen genieten.
Iets minder spectaculair maar toch wondermooi zijn de Sunwapta en de Tangle. Deze laatste gaat onder de rijbaan heen naar het dieper gelegen dal. De dag voordien bezochten we ook al de Maligne Canyon, 11 km voor we in Jasper toekwamen. Deze waterloop sneedt haar weg 23 m diep door een kalkstenen rots. Er loopt een weg langsheen naar beneden met zes verschilende voetbruggen. De rivier stort haar water 40 km verder in het schilderachtige Maligne meer. Dit meer komt dan ook het meest voor op de aanzichtkaarten van het NP.

Voetnoot: (*Unescoparken) Deze zijn naast Jasper- en Banff NP: Donosaur Prov. Park en Head-Smashed Buffalo Jump.

Athabasca Falls

Saskatoon

2010-07-29T16:10:00.000-07:00

Canadese krantenwinkel naast MacDo

Saskatoon
Hoofdstad van Saskatchewan is Saskatoon www.tourismsaskatoon.com. 482 meter boven zeeniveau, opervlakte van 170.83 km met een bevolking van 250.000 zielen. De federale tax is 5% op alle ‘goods and services’ en 5% als toemaatje voor de provinciale schakist. Het tijdverschil is een uur later dan in Manitoba.
Omdat we moeilijkheden hadden met onze generator zochten we een autoservice op voor nazicht. Het kostte ons twee dagen geduld omdat er een wisselstuk moest aangevoerd worden. Tijd zat dus om de hoofdstad van Saskatchewan te verkennen.
Sterk toeristisch zal ik het niet noemen. Langsheen de rivier wat wandelpaden en animatie voor de kinderen. De rest is een functionele stad met grote winkelketens dat weinig verschil uitmaakt met de rest van Canada’s Prairiesteden.
Ook over de ons aangeboden garagefaktuur zullen we maar zwijgen! Garagehouders verdienen hier gouddollars. Een uurtje prutsen kost al snel 120 a 150 dollars.
*

Een Oekraiens dorp in de prairie
80 km voor we in Edmonton toekwamen bezochten we het ‘Multi-Award Winning Ukrainian Cultural Heritage Village’. Het is een z.g. levend museum, soort Kempisch Bokrijk, dat aantoont hoe Oekraiense immigranten leefde in Alberta in de periode 1892-1930.
Ukrainian Canadian Archives & Museum of Alberta: www.ucama.com
*
Edmonton, de MallIn Edmonto bevindt zicht een van de grootste winkelcentra ter wereld. In deze ‘West Edmonton Mall’ bevinden zich naast 200 winkels
ook nog o.a. een ijsbaan, een waterpark met reuze zwembassin met strand, een kermis voor de kleintjes (!), de ‘Santa Maria’, een levensgroot Spaans zeegaljoen en zeeaquarium. In een PC winkel van Appel kon ik mailen en kennis maken met hun laatste snufjes als ipad www.destinationwestedmonton.com.

In het centrum van de stad bevindt zich het spiksplinter nieuw kunstmuseum: de Art Gallery of Alberta www.youraga.ca. Het beslaat 85.000-sq.ft en is een juweel van zilvermetalen ribben, beton en gebogen glas. Naast kunstbezit is er ook nog een theater met 150 zitjes
In ondergebracht.

Kunstmuseum van Edmonton

De 'Yellowhead tot Jasper

2010-07-29T13:34:00.000-07:00

De oude Graanschuren

Oude graanschuren in het plaatsje Inglis, Manitoba -Russel-Inglis 5789
Het weer hield ons niet tegen om enkele van die typische graanschuren die het land markeerde (grain elevators, graansilo’s) te bezoeken. In Inglis, een plaatje niet ver van Russel, staan er een vijftal ‘Prairie Giants’ te kijk aan een niet meer in gebruik zijnde spoorweg www.ingliselevators.com.
Deze bouwsels uit de Canadese gouden agricultuurjaren zijn nu museum en een Nationale Historische site. Tussen 1920 en 1930 domineerden er duizenden van deze reuzachtige houten graansilo’s van de Canadese graanindustrie het landschap. De ‘breadbasket of the world’ voedde toen het gros van Canada tot zelfs de uitgroeiende steden van Europa.
Zoals het met onze houten windmolens in de Lage Landen verging moesten ook deze houten kolossen wijken voor de ‘vooruitgang’ en werden gesloopt. Wat overbleef is leerstof voor groepen schoolkinderen die met autobussen aangevoerd worden op een schooluitstap.
*
Wegenwerken
Een Pilot Vehicle met achteraan het opschtift: ‘Please follow’, volgden we nadat de ‘flagman’, een vrouwelijke verkeersleider, haar plakkaat van rode ‘Stop’ met een halve draai naar het oranje ‘Slow’ had gedraaid.
Wegenwerken worden door oranje verkeersborden aangeduidt. Maxi speed is bij eenrichtingsverkeer 60 km/h als er gewerkt wordt.
We verwisselden de provinciale Highway 5 en reden vanuit Manitoba de brug over die de grens afbakende met Saskatchewan. Hier veranderde de provinciale Highway nr.5 in nr.10. We werden op slag ook een uur jonger en dat voelden we zo in onze botten. We draaide onze horloges een uur achteruit en leefden nog een uutje extra voor die dag.
We hadden onze electrische verlengkabel thuis vergeten en reden in Yorkton de parking op van ‘Canada Tire’ (de Canadese Hubo materialen winkel). Hier vonden we ons materiaal voor 30 Ampere in de speciale hoek van campingmateriaal. De normale huisverlengkabels gebruiken 13 a 15 A bij een 125 Voltage.
Meteen werd ook een rol fijn gaas aangekocht voor opvang van de muggenlijken. Deze zouden aan moeilijk bereikbare radiator blijven kleven en de afkoeling ervan hinderen.

Ingrid brengt beschermgaas aan tegen muggen.

Een dag later

We namen - nu er we toch waren - een snelle blik in het ‘Painted Hand Casino’, doorlopend open van 9:00 am tot 3:00 am (door Indianen uitgebaat Casino in Yorkton – van de Saskatchewan Indian Gaming Authority, www.siga.sk.ca.).
Hockey Helden
In het plaatsje Foam Lake een speciale attractie. Het herbergt een viertal bekende ‘Hockey Heroes’ onder zijn medeburgers. En dat zullen ze geweten hebben. Voor de visitors die niet op de hoogte mochten zijn staat er langsheen de baan ter duidelijkheid dan ook een heldenpleintje met levensgrote foto’s en de sportprestaties van deze nationale sporthelden.
*
Aanrijding met dieren
Langsheen de snelweg lagen veel cadavers van aangereden wild. Na nog eens de resten van een vermorzelde stikdier gezien te hebben, een hert op de ‘shoulder’.
“Word er hier veel groot wild aangereden? Vroeg ik aan Ingrid.
“Enorm, Meestal ’s avonds tot vroeg in de morgen is hun prioriteit om de baan op te komen.”
“Wat met gewonde dieren?”
“Truckers hebben een zware hamer om de bandendruk mee te controleren. Een goeie tik op de kop ermee. Het dier wordt naar de kant van de baan af gesleept en dat is het! Cadavereters werken dan het verder opkuiswerk af. Het wordt pas interessant als je met een moose (Am. eland) in botsing komt. Als de inzittenden het al dan niet overleven is hun kleinere auto meteen toch goed voor de sloop.”
Als dierenvriend praat Ingrid er niet graag over. Zelf heeft ze al een paar van deze ellendige ervaringen meegemaakt. Wat doe je eraan. Business must go on!

Tourisme info

Voetnoot (*) De ‘Canada Trans Highway” staat aangeduidt met een rechthoekig groen bord met in het groen het cijfer 1 op een witte maple leaf (esdoornblad, het embleem van Canada). Elke provincie heeft een eigen model verkeersbord voor de hoofdwegen.
Naast deze weg bestaat er ook nog de ‘Trans Canada YellowHead Highway’ (zie vorige blog). Deze is een wit verkeersbord met twee groene dennen die een geel hoofd met nummer dragen www.yellowheadit.com.
*******************************

Yellowhead Highway

2010-07-28T07:51:00.000-07:00

DE ‘YELLOWHEAD HIGHWAY', een geheime handelsweg

Tipee in First Nations –gebied

Omdat we niet altijd de Trans-Canada Highway 1 volgden maar na een tijd een afslag een andere, de Highway 16 met een gele kop in een schild, ook de ‘Yellowhead Highway’ geheten werd mijn nieuwschierigheid aangescherpt om over deze weg wat meer te weten te komen. Informatie was schaars tot onvindbaar. Ook Ingrid had niet zo direct een passend antwoord. Een toeristische omweg langsheen bezienswaardigheden?

Pas in een toeristische brochure, verkrijgbaar in de Toerism Info’s (altijd aan geduid met een ‘?’-symboolvraagteken inplaats van de Europese ‘i’ en uitgegeven door de Trans Canada Yellowhead Highway Assosiation: ‘Yellowheadit’, kwam ik meer te weten te over deze eigenzinnige weg.
Zoals in Europa de ‘Camino naar Santiago de Compostela’ bleek ook deze een legendarische weg. Het ontsluierd de geschiedenis van West-Canada met enkele van de meest spectaculare en schilderachtigste decors in de wereld. De weg, lopende door vier provincies, vijf nationale parken, 90 provinciale parken en drie historische sites, overbrugt half Canada
Onze ongelooflijk reis begon in ‘The Forks’, van downtown Winnipeg in Manitoba. We volgden de route naar het westen over een van Canada’s oudste door Europeanen betreden paden doorheen de eindeloze prairies tot het stadje Jasper in de spectaculare Rocky Mountains met de torenhoge Mount Robson, Canada’s hoogste top. Voor mijn verdere uitleg heb je wel even een wegenkaart nodig! De Yellowhead Highway 16 kruipt hier over de muur van rots door de ‘Yellowhead Pass’ verder naar het westen en splitst daarna in de Zuidroute (nr.5) naar Kamloops en naar Hope, de toegangsweg naar de weelderige Fraser Valley en verder naar Vancouver. De Noordroute (nr.16) naar Prince Rupert aan de oceaan en de West Coast Park Reserve van Gwaii Haanas en de Haida Heritage Site van Queen Charlotte Islands.
Deze toenmalige geheime weg heeft haar ontstaan te danken toen eeuwen geleden de Hudson’s Bay Compagny en de North West Compagny in 1825 de ‘Tete Jaune’ uitstippelden voor hun pelshandel. Het was de cartograaf David Thompson die tussen 1784 en 1837 het parcours door de onoverbruggelijke rotsmuur verkende. Hij deed er te voet, per kano, schip en paard 54 jaar over om deze wildernis te observeren en in kaart te brengen.
Vanaf 1830 trokken aangespannen vooruit tjokkende ossen met de ‘Red River carts’ langzaam met gelukzoekers doorheen de Rockies. De volgende waren de goudzoekers in de ‘Caribou Goldrush’ van 1856. In 1862 volgden ‘Overlanders’ naar Kamloops en Prince George terwijl begeesterde kolonisten zich in hun nieuw vaderland kwamen vestigen. Later werd langsheen de weg de spoorverbinding voor een ‘boom-and-bush railway’ aangelegd.
Met de jaren kreeg deze route, zoals in de Verenigde Staten van Amerika de ‘Route 66’, met de opkomst van de auto en het daaraan verbonden toerisme een culturele erfgoed betekenis. Een exploitatie organisatie werd opgericht en op 1970 werd de ‘Trans Canada Yellowhead Highway’ officieel geopend www.yellowheadit.com. Jaarlijks wordt er door ‘Tanner Young Publishing Group’ een aangepaste gratis toeristische brochure uigegeven. E-mail: askus@tanneryoung.com.
Wij volgen nu deze weg tot in Jasper, in het Nationale Park. Daar verlaten we de Highway 16 voor de Parkway 93 naar het Banff NP.
******
INFO
Websites: zie voor David Thompson Wikipedia: David Thompson (explorer).
Lektuur: David Thompson, a life of Adventure and Discovery door Elle Andra-Warner van Uitgeverij Amazing Stories from Heritage House. ISBN 978-1-926613-32-1.

Pluimen en blad beschilderd door Artist Arthur Watt (Hat Art Club)

************************
Zie ook bij uitgeverij UNIBOOK ons laatste verschenen boek: Zwerven in Zuidwest-Europa, Frankrijk, Spanje, Portugal en de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela als rode draad in dit spannende reisverhaal www.unibook.com.
*************************

land of the Living Sky

2010-07-19T07:53:00.000-07:00

Op een dag besloten we naar het Westen te gaan. We reden de Portage Avenue uit en sloten aan op de Trans-Canada Highway (*).

RV parking. Links onze kleine Freeport. Rechts een normaleNoord-Amerikaanse RV met ernaast een personenwagen dat op sleep genomen wordt bij verplaatsing. Bemerk ook het eigenaardige wolkendek van de Living Sky.

Bij het laatste CO-OP bezinestation lieten we door de pompbediende de brandstoftank vol gieten met ‘Regular’, betaalden de cassiers met naar Amerikanse gewoonte een kredietkaart en trokken erop uit naar het voor mij een onbebekende bestemmimng. Going West. De pioniers achterna. Als we Winnipeg achter ons lieten werd de Highway nr.1 beter berijdbaar. Een pijlrechte betonweg die voor zover het oog reikte achter de wereldrand verdween in het niets.
Op deze saaie eindeloze vlakte viel er niet veel te beleven. Ik waande me terug op zee. De eentonigheid van de reis met weinig verkeer was alsof de RV op automatische piloot werkte. Dat was inderdaad ook zo. Ingrid die de meeste kilometers voor haar rekening zou verslinden, had de ‘cruise control’ aan de economische snelheid van 90 km/h gezet. Topsnelheid op de Manitoba Highways is 100 km/h. Ik vreesde dat mijn verslag dan ook saai zal worden maar we doen ons best. Dank aan Ingrid komen we toch veel te weten wat de reis plots verrassend boeiend maakte.
Er zijn geen parkings langsheen het Manitobase deel van de Highway maar toch staan er tot mij verbazing vuinisbakken op de ‘shoulder’ (pechstrook, meestal bestaande uit grint). Keep Canada clean en trek je plan. Geen praatpalen bij pech.
Ook staat er losjes en verloren in niemandsland soms een weegschaal langsheen de weg gepoot. Ingrid reed de RV op zo een onbemande baanweegschaal. Voorwielen 1.350 kg; achterwielen 3.560 kg. Samengeteld werd dit 4.910 kg. Afgerond: onze RV is een viertonner. Daar kon ik mee leven. Ik heb een ‘C’ rijbrevet. Ingrid ‘Driving License Class 1’ voor vrachtwagenschauffeur (normale persoonswagens is Class 5).
Bemande controleweegschalen beschikken over signalen met twee flikkende rode lichten, genre zoals bij ons aan een treinovergang. Als deze branden moeten de vrachtwagens aan de kant en zich laten wegen. Gekeurd krijgen ze een bewijs van goedkeuring. Te zwaar en overbeladen aan de kant voor lossing te veel gewicht met een fikse boete.

Mobil Homes
We passeerden een convooi dat een compleet huis vertransporteerd over de weg. Een ‘Mobil Home’. Deze prefabrieke onderkomes worden op een werf geassembleerd. Eerst het dak dat dan omhoog getild wordt om de rest eronder te bouwen. “Zo staan de arbeiders al meteen onder dak bij slecht weer,” meesmuilt Ingrid. Deze woningen zien we overal in het landschap.Zelfs hele wijken verrijzen zo kant en klaar in enkele dagen uit het niets.

Ingrid vervolgt, “Mobil Homes Parks, in de US ‘Tornado Parks’, noemen ze dat omdat dit soort huizen, nadat een tornado over het land geraasd heeft, wereldwijd in de huiskamers de tv-beelden kleuren.”
Plotseling draaide Ingrid de RV van de weg en stoof een werf op. Hier werden deze ‘manufactured’huizen gebouwd volgens de regels van de National Mobile Home Standard en Foundation Standard.

Ingrid gaf ons uit als geintresseerde kopers. We mogen alle huizen vrij bezoeken. In nam verwoed foto’s, zo leek het echt!
Volgens mij zijn deze huizen op houten blokken nogal prijzig. Voor een 1.520 Sq.ft. met drie slaapkamers, twee bedkamers en een ‘sunroom’ ben je zo al 152 240 dollars armer. Hierbij moeten nog tax en wat andere onvooziene duistere onkosten berekend worden. De verkopers zijn echt nooit duidelijk. Afbetaling vanaf $750 per week, maar van hoe lang staat er nooit bij in hun folders. Volgens Ingrid verminderen deze huizen in waarde terwijl normale in waarde stijgen met de jaren.
*
De verzopen landerijen

Dreigende wolken voorspelen onweer

Na het smelten van de sneeuw kwamen bakken regen de hemel uitgehutst. Dertig procent van de landbouwers konden met hun ingeslagen zaaizaad geen weg. Volgens de krant was het veertig jaar geleden dat er zich nog zulk een ramp had voorgedaan. ‘ Miljoenen acres konden niet meer beplant worden,’ rekende de Canadian Wheat Board ( CWD) uit. 8,5 tot 12,5 miljoen acres landbouwland van de prairie waren verzopen. 60 miljoen land kon beplant worden als het weer opdroogde, maar dat was niet zeker. Er was geen verbetering in zicht. De weermodelen stonden niet gunstig voor de volgende twee weken.
Op het einde van juni spoelde een lager gelegen wegdek van de Trans-Canada Highway onder water. De autoweg werd tussen Medicine Hat en Saskatchewan voor het verkeer afgesloten. Dit was een nachtmerrie voor vrachtwagenchauffeurs en zakenmensen langsheen de Route. 3.000 transporteenheden stonden werkloos stil door de waterravage. “Het enigste wat hier opdroogt zijn onze business,” jammerden vele handelaars. Geschat werd dat de vloed 54 miljoen dollars handelsschade kostte.
De landbouwers hebben wel een oogstverzekering als ze niet kunnen zaaien of planten dat in Manitoba het ‘Excess Moisture Insurance’ (Exstreme Vochtigheidsverzekering) heet en een som van $50 tot $65 per acre uitbetaald. Voor de truckers ligt dat anders. Zij worden betaald per kilometer. Verplichte rustperiodes moeten ge-eerbiedingd worden en brengen niets op. En niet alleen waterellende zorgt voor stilstand. Ingrid verteld dat ze geregeld in de winter vast komt te zitten, soms voor dagen door sneeuw dat de wegen blokkeerd. Niets verdiend dus.

Het Witte Paard

2010-07-19T06:41:00.000-07:00

De Grote Centrale Vlaktes
“Close your eyes and hear the thunder of the buffalo hooves across this vast prairie; the pounding hooves of a fleeing white horse carrying young lovers from a midnight rendezvous; the creaking of the giant wheels of the Red River ox carts as families move west seeking new beginnings.”

De legend van het Witte Paard

Het was in de zomer van 1690. Een groep Assiniboine indianen bivakkeerden aan de oever van de rivier, ongeveer tien mijl ten westen van het huidige Winnipeg. Een jonge krijger van de Creestam aan het Winnipegmeer betrad het campement en vroeg aan het opperhoofd zijn bloedmooie dochter te huwelijk. Als gift bracht hij voor de Chief een vurig sneeuwwit paard - een Blanco Diablo - van een gekende paardenfokker uit Mexico mee. Ze kwamen tot een akkoord.
Deze overeenkomst was niet naar de zin van een Siouxkrijger uit Devil’s Lake in North Dakota. Hij was smoor verliefd op het meisje en zwoor zijn rivaal gevangen te nemen, te martelen en een kopje kleiner te maken. Dit als verzachtend voorwensel voor een afrekening in een vorige oorlog.
Bewust dat er gevaar op til was zadelde de Chief het witte paard en, gaf het koppel de raad onder de dekmantel van de donkere nacht te vluchten.
Toen de Sioux er achter kwam dat de tortelduifjes er vanonder muisden, zette hij de achtervolging in. De Sioux overviel hen op de westoever van de Assiniboinerivier waar nu de St. Francois-Xavier parochiekerk is. Met enkele goed gemikte pijlen blies hij alle leven uit het liefdeskoppel. Het witte paard ontsnapte. En volgens de legend, gallopeerde het nog lang over de prairies.
De Assiniboines geloofden er steevast in dat de geest van het paard in de spiritwereld verenigd werd met de geest van de vermoorde Creekrijger. Deze gedeelte van de prairie waar het witte paard zwierf staat in Manitoba gekend als de White Horse Plain.
******************
Foto: Het standbeeld van Witte Paard langsheen de Hwy 1, 10 km ten westen van Winnipeg werd geschonken door het Schotse Wiskymerk White Horse uit Glasgow.
Info
MANITOBA is afgeleid van het Indiaanse MANITOU, hun spirituele god.
Websites: Central Plains www.centralplainsmanitoba.ca; Eastern www.easternmanitobatourism.ca; Interlake www.interlaketourism.com; North of 53 www.visitnorthmanitoba.ca; parkland www.parklandtourism.com; Aboriginal Tourism Assoc. of Manitoba www.eastinc.ca.

Oost-Manitoba

2010-07-18T20:03:00.000-07:00

Eastern Manitoba (*)
Op een dag besloot ik een eindje in de tuin rond te gaan rijden. Ingrid moest naar het westen, Saskatchewan. Ik koos de andere richting uit.
Ten noordoosten van Winnipeg, grenzend aan de provincie Ontario, ligt een bebost landelijk uitsteeksel. De westkant aan het Winnipegmeer is ‘La Riviere de Winnipeg’ om het maar eens in het Frans uit te drukken! Met het ‘Grand Beach Provenvial Park’ rustge recreatieplekken. ‘Route 59’ bracht me erheen. Helemaal aan de top: Victoria Beach. Dit zijn geen dorpen, laat staan met winkels. Veel zomerse- en weekend vacantiebungalo’s voor welgestelde Winnipeggers in een bosrijke omgeving. Behalve natuurschoon was er voor mij weinig te beleven. Van daaruit loopt ‘Route 11’ naar Lac-du-Bonnet dat aan een binnenmeer ligt met dezelfde naam. Dit meer staat met de Winnigpegrivier in verbinding met het Winnipegmeer. We zijn nu 105 km ten noordoosten van Winnipeg (www.lacdubonnet.com). Toch was het niet de scheepsvaart maar een watervliegtuig dat het meer op de kaart van Canada zette.
*
Canada Airmail flights
Het was vanuit Lac-du-Bonnet dat op 1 juni 1927 het eerste watervliegtuig opsteeg met post naar Bisset, Wadhope en Slate Lake en terug. De vlieger was Capt. F.J.Stevenson. Op 4 oktober 1927 bracht vlieger W.L.Brintnell al een vrachtje van 85 lbs post, waaronder 300 brieven van Bisset naar Wadhope. Het was meteen het begin van de ontsluiten van de ontoegankelijke wildernis van Noord-Canada.
*
De spookdam en een spoorloos verdwenen dorp

Ruines van de dam

Ten zuiden van het plaatsje Pinawa, aan de Winnipeg River in het gelijknamig park, ligt er een verlaten oude stuwdam. Deze ‘Pinawa Dam’ werd als schietoeffening door de Canadian Armed Force half in flarden geschoten. Het dorp tot de laatste steen ontmanteld. Nu vloeit er door de ruine een waterval.
De dam werd voor hydro-electische doeleinden in 1906 gebouwd voor de Winnipeg Electric Compagny in de Manitoba wildernis. Ook een nederzetting voor de bedieners ervan, compleet met school, sportvelden en ‘Company store’, werd er opgetrokken. In deze winkel van de hydro-electro uitbatingsmaatschappij was ook het postkantoor en had de betaalmeester er zijn zitje. Stoffen voor kleren werden gekocht aan een rondtrekkende kleermaker. Later besteld uit de ‘Eaton’s Catalogus’ en per post geleverd.
Voor de bouw van deze constructie werden nieuwe immigranten aangetrokken, de meesten uit Scandinavie en Engeland. Ze arriveerden met de trein in Lac-du-Bonnet en moesten zich maar te voet verder behelpen naar de bouwwerf. Wegen waren er niet. De arbeiders verdiensten tussen de tien- en vijftien dollarcent/h. De dagtaak was ononderbroken tien uur per dag van hard labeur.
In 1951, na 45 jaar dienst, werd de electrische centrale gesloten wegens het gebruikneming van een grotere vollere stroomsterkte leverende stuwdam aan de Winnipegrivier. Dit Hydrostation levert nu stroom vanuit de Seven Sisters Falls aan de hoofdstad. Het toenemende gebruik van eletriciteit eiste meerdere leveransiers. Er verrezen met de tijd dan ook nog meer waterkrachtcentrales langsheen de Winnipegrivier.

De Seven Sisters Falls

De ruines van de oude stuwdam zijn nu een attractie in het ‘Pinawa Dam Provincial Park’ www.manitobaparks.com.
Voetnoot: (*) Website Oost-Manitoba: www.easternmanitobatourism.ca
************************

Manitoba's Interlake

2010-06-13T18:17:00.000-07:00

Manitoba’s Interlake
Het ‘Interlake’ (tussen de meren) is het gedeelte land tussen het Winnipeg- en Manitobameer www.interlaketourism.com. Samen met Winnipegosis, een derde noorderlijker meer, behoren ze tot de drie van de 15 grootste van Canada. We bezoeken enkele interesante plaatsen.
*
De 12-jarige New-Icelandrepubliek (*)
Tegenvallende kabejauwvangsten, vulkaanuitbarstingen en voornamelijk de onmogelijkheid tot het verwerven van zelfstandigheid zorgde bij de IJslanders voor een grote uittocht naar betere oorden.

Hierop speelde de Canadese regering gretig in voor hun land te beloven aan het meer vanWinnipeg. De nederzetting Hecla (vernoemd naar Mt.Hekla op IJsland) verrees in 1875 aan de oostkant van een moerassig eiland. De westkant was onbewoonbaar wegens de moerassen die dan nog regelmatig onderstroomden.
Het leven in hun nieuw land was natuurlijk anders van wat ze gewoon waren. Er moest o.a. ijshuizen gebouwd om de Amerikanen van verse vis te voorzien. Amerikanen zijn niet dol van gedroogd zeevoeding. Ook moesten ze leren vissen als het meer met een dikke laag ijs bevroren lag.
Voor de vissers was het zoete watermeer een goudmijn. Er werd gevist op whitefish, goldeye en later walleye (pickerel). Het trok andere gelukzoekers aan en door overbevissing werd het meer snel visarm, ookal doordat concurentie de prijzen van het harde labeur niet meer lonend werd. Tot overmaat van ramp werd er tussen 1970 en 1972 wegens een kwikzilver vervuiling een algemeen visvangstverbod uitgevaardigd. Omdat de houtkap en het land niet als verwacht rendabel waren verlieten velen het eiland voorgoed. De school had haar poorten toen al gesloten in 1970.

*

Het Hecla/ Grindstone Provinciale Park
Door de leegloop van het eiland besloot de regering al in de 60st jaren het eiland in te richten als als een provinciaal park. Officieel werd het 1.084 km2 metende park geopend in 1969 als ‘Fund for Rural Economic Development’ (FRED).
Het park beslaat niet alleen enkele eilanden maar ook het water eromheen is beschermd gebied.
De First People, zoals de aboriginals door de Canadezen genoemd worden, de Anishinabestam, gebruikten het parkeiland Black Island special om er hun ‘Midewiwin’, de traditionele ceremonies als medicijndans, te beleven. Dit gebeurde begin zomer en nam acht dagen in beslag. Ononderbroken op de maat van trommels in het rondhuppelen onder het slaken van rauwe kreten van zonopkomst tot zonsondergang.
*
De voornaamste diersoorten
*
De zeevogels
De American White Pellican, Double Crested Cormorant ook Crow Duck genoend (Corvus Mannus, zeecrow), de Ring Billed Gull, de Herring Gull, de Common Tern en niet te vergeten de American Bald Eagle.

De dieren
Toen wij er waren was het nog visiterskalm. Meerdere malen sprong een hert ons voor de wielen. De snelheid op sommige plekken van deze ‘Route 8’, die dwars door het park loopt, was dan ook ‘dead-slow ahead’. Een aanvaring met deze beesten was best te vermijden. Ook de bruine beer, elk (eland), wolven, grouse (korhoen), bevers, vossen en de moose (eland) voelen zich hier thuis. Wat en hoe je je moet gedragen bij een onverwachte ontmoeting met een beer staat overal op borden aangegeven en zelfs worden er door de parkgidsen les in gegeven.

Info
Algemeen noodnr.: 911. Sleepdienst 378-2855 en na werkuren 378-5245, Hecla Park Patrol: 279-2407.
Wij overnachtte vrij op de parking aan het haventje van Hecla. Er is een camping verderop richting Gull Harbour, het noorddelijkste punt van het eiland. Campings: www.manitobaparks.com.

(*) New Iceland was practisch tussen 1875 en 1881 zelfstandig in Canada’s Northwest Territories.

*

PrairieVikings van Gimli
Gimli noemt zichzelf het hart van New-Iceland. Evenals in Hecla kwamen ook hier IJslanders zich vestigen. De eerste arriveerden er op 21 oktober 1875. Volgens de overlevering waren ze “zodanig onder de indruk van de schoonheid van het land” dat ze hun nieuw Paradijs de plaats vernoemde naar het Noorse mythologische verborgen volk, de Gimli. Met trots verwijzen de inwoners je naar hun Viking afkomst. Een reusachtig beeld van een stoere Noorse krijger en de jaarlijkse Vikingfeesten met een ‘autentiek’ vikingdorp moeten dit nadrukkelijk onderschrijven www.gimli.ca, www.rmgimli.com .

*****************************

Griezels

2010-06-13T06:11:00.000-07:00

Griezels
Het reptiel beloerde me met zijn onbeweegelijke spitse kop. Nu en dan sliste ze wat met haar gespleten tong in mijn riching. Ik bewoog niet. Bleef stokstijf staan. Andere slangen kropen dichterbij. Ik stond in de slangenkuil en was omring door honderden, wat zeg ik, duizenden van deze griezels. Indiana Jones had tenminste nog een zweep om ze van zich af te slaan. Ik had enkel mijn blote handen.

Ingrid lachte. “Neem er een bij de kop, ze bijten toch niet. Het zijn lieve beestjes.” Allemaal goed en wel maar weten deze beesten dat ook? Voorzichtig stak ik m’n hand uit. De slangen waren sneller en verdwenen tussen de rotsspleten in hun hol. Ik trok m’m n stoutte schoenen aan en wist er een kleintje te verschalken. Bij de staart. Och arme het kleintje. Het kronkelde zich op het eigen lijf een weg omhoog naar mijn vingers. Ik liet los. Het was meteen verdwenen. Uiteindelijk raapte ik al mijn moed bij elkaar en kon na wat oefenen er ene achter de kop vastgrijpen. Wat een mens al niet moet doen voort een foto!

*
Narcisse ‘snake pit’.
De ondergrondse putten in de nabijheid van Narcisse herbergen tienduizenden ‘Red-sided Garter Snakes’. Na het overwinteren in de spleten en holen van de krijtondergrond komen ze tot leven in de lente. Jaren terug was de weg erheen bezaaid met lijken van platgereden dieren, wist Ingrid me te vertellen, maar men heeft tunnels onder het wegdek geboord en hekkens langsheen de straten geplaatst. “Zoals wij in Europa doen met onze kikkers veilig de straat over te krijgen?” vroeg ik. “Dat is inderdaad zo. Als in Europa.”
Door grondverzakking zijn er vier putten ontstaan. Hier komen de slangen naar boven en genieten van de eerste lentewarmte. Een opgerolde bol van honderd mannelijke slangenlijven heeft zich omheen een enkele vrouwelijke slang gekronkeld. Na geslachtgemeenschap is iedereen tevreden en de mannetjes verdwijnen voor de rest van de zomer mijlen ver van huis. “De ‘prime time’ van de ‘post-hibernation party’ (na-winterslaapvrijpartij) is altijd rond Mother’s Day,” wist Ingrid als onmisbaar detail nog aan te vullen.
Website: www.naturenorth.com/spring/.../Narciss_Snake_Dens.html.

*****

Eerste kennismaking met Winnipeg

2010-06-07T14:30:00.000-07:00

Het Openbaar Vervoer
Dat betekend de bus. Om de parkeerellende in downtown te ontlopen is dit het ideaal alternatief vervoermiddel. De busstop is een kleine kilometer lopen naar Portage Av. Er zijn op deze ‘Route 85’ veel stopplaatsen. Bus 21 rijdt er heen en weer. Betalen doe je door gepastte munt in een soort collectorbus te gooien die naast de chauffeur staat. Je krijgt dan een rijbewijsticket. Enkel rit kost €2,35. Gepensionneerden betalen €1,85. Als je van bus moet wisselen vraag je een ‘transfer’, geldig voor een uur www.winnipegtransit.com.
Downtown en The Forks
Het centrum van Winnipeg is niet vergelijkbaar met Europese stadscentra. Er zijn geen gezellige autovrije winkelstraten. Alles lijkt me afgestemd op doeltreffenheid. Ookal omdat de winters hier lang en zeer koud zijn gebeurt shopping in grote winkelcomplexen zoals The Bay, Wall Markt en andere Mall’s. Maar die hebben we in Europa ook. De waren worden geprijst zonder de extra bijkomende tax. Canada hanteert een provinciale- (PST) en een gouvermentele tax (GST) dat je moet bijeentellen.
“Weet je”, vertelt me Ingrid, “dat we hier indoor wandelclubs hebben. Door de extreme wintertemperaturen kan er in de winter niet buiten gelopen worden. We doen dit dan hier maar binnen!”
De plaats waar de Assiniboine in de Red River vloeit noemt The Forks www.theforks.com. De Forks is de favoriete plaats voor de Winnipeggers voor shopping, dineren en entertainment. Ook kan er met mooi weer gewandeld worden langsheen de rivier op de promenade. Deze maal was de rivier buiten haar oevers getreden en kwam van promeneren niets terecht. Het parcours lag onder het water.
De koudste plaats van Canada
Als Winnipeg in Canada al bekend staat als Winterpeg de koudste plaats van het noordelijk halfrond, dan is er in de stad nog een plek die er nog een schep boven op doet. Downtown, aan de Bank van Montreal kruipt door het gieren van twee elkaar kruisende prairiewinden de temperatuur nog enkele graden dieper in haar hol.
Canadese eetcultuur
We hebben het hier niet over de sterrenrestaurants maar wat de doorsnee werkende klas op zijn bord krijgt. Eigenlijk stel het allemaal niet veel voor. De rage van de over elkaar heen rollende Europese kooklessen op tv is aan de Canadees niet besteed (wel is er een speciale Cook-channel). Populair zijn de fast food ketens zoals bij ons bekend McDonald en Pizza Hut. Voor de snelle hap is Tim Hortens de uitverkoren plaats van Ingrid. Ik moet wennen. Ik bestel een koffie. Omdat ik geen te groot wil bestel ik op vraag van de cassierster een medium. “Milk no, sugar yes,” krijg meteen een klein emmertje voorgeschoteld. Het suiker zit er al in. Als het op is mag ik het gratis laten bijschenken.
Bij de ‘Italiaan’ lukt het beter. Hier hebben ze Espresso (12 oz, €1,50) en voor het hetzelfde geld Americano (espresso met 6 oz water). Double kost €1,85. Verder is er nog de keus uit een heel gama koffie’s, waaronder natuurlijk Cappuccino €2,65/€3,20.
De Zoete Chinees
Gevarieerd eten doen we in Polo Park Shopping Centre. Dit is een groot winkelcentrum langsheen de Portage Av. met 200 winkels. In het hart van het complex zijn er in een grote gemeenschappelijke consumtieruimte internationale eetstalletjes. Je kan het eten ter plaatse veroberen of het meenemen. We proberen de Chinees. Canadezen zijn zoetekauwen. Voor mij valt dat in het begin wat tegen. Voor ‘chinees’ wil ik het wat pittiger met o.a. sambal-ulek. Onbekend hier. Maar het went snel. De Zoete Chinees en andere zoete kost wordt met de tijd een verslaving. Verklaart meteen de vele dikke mensen in het straatbeeld.
Bij de Mexicaan was het andersom. We verbrandde er bijna onze tong aan het sterk gekruide spijs.
Bier en sterke drank is bij deze handelszaken niet voorhanden.
Voor het morgenmaal zijn er pannekoeken, donuts (doughnuts of beignes, een soort oliebol), muffins en nog wat van die zoete brol om de dag te beginnen. Ingrid had het goede voornemen een goede Canadees van me te maken. Er zijn altijd vrouwen die de schrale hoop koesteren dat ze een vent kunnen modeleren. We zullen zien zei de blinde!
********************
Highlights
Het Manitoba Museum
Dit is voor toeristen, hier ‘visitors’ geheten, wel de voornaamste plek om wat op te steken van de streek. Reken op z’n minst een halve dag www.manitobamuseum.ca.
Beeldhouwer Leo Mol in het Assiniboine Park www.assiniboinepark.ca, www.manitobaphotos.com.
Websites: www.destinationwinnipeg.ca,

Mon cabane aux Canada

2010-06-07T14:18:00.000-07:00

Oefentocht met ‘mon cabane aux Canada’

Om elkaar niet voortdurend voor de voeten te lopen en wat privatie te gunnen was besloten een camper aan te schaffen. Omdat ik meer dan drie maand in de Nieuwe Wereld zou rondtoeren was er een huren geen goed idée. Huren is al een rompslomp op zich en het werd toch nooit je eigendom. Ingrid had ook in gedachte zelf eens een zwerfauto aan te schaffen. De beste koop was dus snel gemaakt: een tweedehands. Het werd er een met 64.000 kilometer op de teller.
Mijn Canadees zomerverblijf stond al kant en klaar op de oprit toen ik er arriveerde. Het ‘ding’, een Travelmaster Freeport mini motorhome (!) ingebouwd op een Ford E-350 Tritton V10 onderstel, was een 28 voeter (8,50 m lang), 2,40 meter breed en uitgerust voor zes personen en volgens Ingrid “iets kleiner hadden ze niet”. Zoals alle campers in Noord-Amerika uitgerust met automatisch versnellingbak en cruisecontrol.
Weetje: een camper of motorhome heet hier officieel: Motorized Recreational Vehicle (kortweg: RV).
Tanken en propaan
De tweede dag, toen ik wat op plooi was van het zeven uur tijdverschil, zouden we een proefrit maken. Het eerste werk was dan ook fuel tanken en propaan inslaan. Regular gasoline kostte €0,98/liter (de naphtebak heeft een inhoud van 260 liter). Propane kostte €0,86 de liter en de tank liet 17 liter toe. Voor de veiligheid mag het maar 80 % vol. De ‘fresh’- watertank hadden we thuis al laten vollopen. Ook de twee batterijen waren opgeladen.
De erbarmelijke staat van de wegen
Ingrid reed ons uit de drukte van de stad. De erbarmelijke staat van de Canadese wegen was een marteling. Meestal bestaande uit harde gescheurde betonblokken. Weinig of geen zachte termac. Alles wat los en niet vast stond rammelde en ruttelde dat het een lieve lust was. Potten en pannen, bestek en wat nog meer losse voorwerpen zorgde voor een hels orkest, Het werd behelpen met hand- en schoteldoeken om het lawaai tot een aanvaarbaar geluid te minimaliseren. Het deed me denken aan de beginperiode van mijn reizen doorheen het voormalige Oost-blok en voornamelijk Oekraine kon er nog een punt aan zuigen. “In de winter is het beter,” wist Ingrid me te troosten, “dan zijn tenminste de putten opgevuld met sneeuw.”
Dan was het mijn toer
Ingrid gooide me zonder pardon voor de leeuwen. Omdat ze als Eliane geen weet heeft wat “links- en rechts afslaan” is werd het: “first street on your site of second on my site.” Dus in dit geval: de eerste straat (ik de chauffeur) linksaf en vervolgens de tweede volgende straat (Ingrid, bijzitter) rechtsaf, enz!
Recht vooruit waren er geen problemem. Max 50 km/h, in de woonwijken 30. Opgepast de kilometriek is in op mijn RV in mijls. 30 mph betekend 50 km/h. Buiten de stad mag het ietske meer. Politiecontrole langsheen de weg niet meer dan 60 km/h voorbij snorren. Na een tijdje had ik het onder de knie. Wel er aan wennen dat de auto’s hier automatiek zijn. In het begin wil je ontkoppelen en zoek je de pook. De RV is meer dan 8 meter lang. Na de vier achterwielen stak het casco nog twee meter uit. Niet te kort indraaien dus.
Dan reden we naar huis en moest ik de RV parkeren op de oprit. Achteruit. Vanuit een smalle straat. Enkel met behulp van de achteruitkijkspiegels. Dat betekende dat ik even gebruik moest maken van een tegenliggende oprit bij de buren (Ingrid: “niet op het gras rijden!”) Ik voelde me als een leerlingloods die voor de eerste keer een supertanker veilig tegen de kade moest afmeren. Het lukte me in drie pogingen (en zonder de hulp van sleepboten!)

********************************

Winnipeg

2010-05-31T20:31:00.000-07:00

WINNIPEG

De hoofdstad van Manitoba met 633.000 inwoners ligt 229 m boven zeeniveau.
Ingrid haalde mij op. Mijn baggage was ik kwijt. We verlieten de parking en sloegen rechtsaf en, vervolgens nogmaals rechtsaf de Portage Avenue in. Deze achtbaanse weg snijdt als te ware Winnipeg doormidden. Drie rijstroken voor normal doorgaand verkeer, de uiterst rechtse voor het openbaar busverk en om af te slaan naar rechts. Deze Winnipeg City Route (kortweg Route 85) gaat nog voor je de ring nadert over in de Trans Canada Highway nr.1. Deze autostrade is de voornaamste weg in Canada van de Oostkust naar de Westkust en visa versa. Andere ‘primary thru roads’ in de stad zijn op het stadfspnan in het geel aangeduid.
Het stratenplan is zoals bij vele prairiesteden damvormig uitgetekend. De rechte straten haaks op elkaar. De op het stadsplan in rood aangegeven ‘major routes’ lopen van noord-zuid en van oost-west dwars door de stad. Er is een ring ver buiten omheen de stad. De half noordelijk ‘perimeter highway’ is de 101, de zuidelijke 100.
Verkeer
Bij een van de verkeerslichten sloeg Ingrid rechtsaf. De verkeerslichten staan aan de overkant en voor rechts of links afslaan moet er wel eerst bij rood gestopt worden. Als het priore verkeer zulks toelaat dan pas afslaan bij groen. De ‘rush hour’ (spitsverkeer) is tussen 7 en 9 uur in de voormiddag (a.m.) en 3,30 – 5,30 uur in de namiddag (p.m.). City speed is 50 km/h (30 mph). In woonwijken 30 km. Er staan onvriendelijke flitspalen. Aan een kruispunt zonder verkeerslichten moet je stoppen bij een witte ‘STOP’ op een achthoekig rood verkeersbord. Dit is dan een 4 of 3 Way straat met verkeer in beide richtingen. Andere zijn meestal ‘One Way’, enkel richtingverkeer. Voorrang van rechts is hier niet aan de orde. Wie het eerst aan het kruispunt was mag aanzetten. De anderen wachten tot het verkeer weer vrij is. Dit telt ook voor overgang voor voetgangers. Soms geen zebrapad, maar wel aangeduid met een bord.
Ten huize van
In een van zijstraten lag Ingrid haar huis. In hout opgetrokken cottages aan een stille weg met weing doorgaand verkeer. Er zijn geen trottoirs en de kinderen spelen op straat. De huizen staan van de straat af en hebben geen omheining. Wel is de tuin achteraan omgeving door een schutting. Aan de straat gazons, een klein bloemenbed of enkele sierboomjes en de oprit voor de auto.
Ingrid had drie sierstruiken met wortel en al moeten verwijderen wegens een houtvretende mier. Canada worsteld met een serieuze plaag van ongedierte dat de bomen aantast. Stel je voor: de meeste huizen hier zijn opgetrokken uit hout. Het alternatief voor de tuin is het aanleggen van een bloemenbed.
(Meer hierover op websites: www.gov.mb.ca/conservation/forestry/forest-urban/u-contents.htm en www.inspection.gc.ca.)
Het huis zelf beschikt over een leefbare meerkamerse kelder. De basement (sousterrain) maar bij Ingrid ‘The foxhole’ en het domein van haar katbeesten. Gelijksvloers: inkomhal, living, keuken met eethoek, toilet, badkamer en een (slaap)kamer. Boven: twee kamers waarvan er ene is ingericht als bureau en knutselhoek.
De stad
De stad is gebouwd langsheen de Red River. Downtown (het centrum) is waar een andere rivier erin uitmond. Dit stadsdeel noemt de Forks. Deze Assiniboine rivier dank haar naam aan een indianenestam die hier leefde. Opgravingen bewijzen dat deze plek al meer dan 6.000 jaar bewoond was.
De Rode Rivier vloeit van zuid naar noord en de Assiniboine van west naar het oosten. Alles lijkt in Noord-Amerika wel op de vier windstreken gebaseerd. Deze waterwegen waren dan ook de enigste toegangen om het binnenland naar het westen te exploiteren. Winnipeg was in de vroege 18de eeuw (en nu nog) een draaischijf voor emigranten en handel. Met de aanleg van de spoorweg was pas het hek van de dam. De Canadian Pacific Railway bereikte de westkust in 1885. Profiterend van hydro-elektrische kracht opgewekt door de snelstromende rivieren werd de stad zelfbedruipend en was minder afhankelijk van buitenaf. Winnipeg is afgeleidt van het Cree-indiaans: ‘win’ voor modder en ’nipee’ voor water.
Pioniers
Een van de eerste pioniers dat het land doortrok was de Frans-Canadees Pierre Gaultier de la Verendrye. Hij stichtte Fort Rouge aan de stroom in 1738. Deze ‘fur-trading post’ (pelshandelspost) werd later door de North West Co. in 1804 gevolgd met Fort Gilbraltar en Fort Garry door de Hudson’s Bay Co. in 1821. Hetzelfde jaar bracht Lord Selkirk een groep Schotse en Ierse settlers ter ontginning naar dit maagdelijk vruchtbaar land.
De kleine nederzettingen van trappers en jagers werden met de tijd agriculturele dorpen. Mede door een aggressive Canadese wervingscampagne in Europa steeg de emigranten toevloed sterk in de jaren 1860. Voornamelijk Duitsers en Oekrainers. Na de graanschuur van Europa zouden zij het land ontginnen en zorgen voor de graanschuur van Noord-Amerika.
Belgische immigrants
Belgie was aangeduid in Canada’s eerste immigratiewet (1869) als een van de eerste ‘preferred countries’ van waar immigrants zouden gezocht moeten worden. De eerste Belgen in de ‘Parkland/Mixed Woods’ arriveerden in 1879 en werden meteen te werkgesteld in de ‘Red River Valley’ op boerderijen, graanmolens, steenbakkerijen, spoorwegwerven en slachthuizen in de omgeving van Winnipeg. Begin 19de eeuw waren er al meer dan 50.000 protestante (!) Vlamingen en katholieke Walen naar het Land van Belofte geimmigreerd (cfr TMM).
Franstaligen en Francophone nederzettingen
De provincie Manitoba herbergt op haar 649.950 km2 opervlakte een bevolking van 1.100.000 zielen waarvan 48.000 franstaligen. Het is de grootste francophone gemeenschap in West-Canada. De grootste concentratie is in de omgeving van Winnipeg (St.Boniface, St.Vital en St.Norbert). Op de prairie is er zelfs een plaats dat Bruxelles heet. Juist gemeten 153 km ten westen van Winnipeg.
Campings met Fanstalige uitbaters www.cdem.com. Campings in Manitoba: www.GoRVingManitoba.com.

SPECIALE FEESTELIJKHEDEN 2010
WINNIPEG, Culturele Hoofdstad van Canada 2010 en Manitoba Homecoming www.manitobahomecoming2010.com.
Het multiculturele Winnipeg, dat zich met glans het Hart van Noord-Amerika mag noemen, barst uit haar voegen met initiatieven. Vooreerts hebben we dit jaar het groots opgezette Culturele Hoofstad van Canada. Met de Homecoming worden de inwoners van de stad en de rest van de provincie aangemaand tot het nemen van een speciale inspanning het inviteren van vrienden en familie “to come home for a visit.”
“If home is where the heart is, many never emotionally left the place where they were born and grew up. And if Winnipeg is the beating heart and cultural capital of the province, that many thousands of extra hearts will be beating in unison this year, as thousands of visitors and former inhabitants beat a path to the junction of the Red- and Assiniboine Rivers.”
********
Andere nuttige websites: www.centralplainsmanitoba.com, www.destinationwinnipeg.ca,
Zie ook bij uitgeverij UNIBOOK ons laatste verschenen boek: Zwerven in Zuidwest-Europa, Frankrijk, Spanje, Portugal met de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela als rode draad

Op en dag

2010-05-28T07:28:00.000-07:00

Op een dag landde ik op de luchthaven van Winnipeg in Canada. Ondanks dat het prachtig weer was en er geen wolkje de azuurblauwe hemel bezoedelde stak er toch een donderwolk zijn kop op in mijn hoofd.

Dezelfde dag nog had Eliane mij afgezet aan het Brugse station om tijdig mijn 11-urvlucht naar Chicago op de Brusselse Nationale Luchthaven te halen. Mijn kleine zwarte reiskoffer was bij het inchecken op de band naar de cargoafdeling verdwenen. het had heel wat uitleg gekost aan de man die instond voor de veiligheid "hoe het kwam dat ik voor meer dan drie maand het land uit op stap was naar naar Amerika met zo weinig baggage." Verdacht! Ik antwoorde hem dat dit kwam omdat ik het gros van mijn benodigheden al per post had vooruitgezonden.

Nog niet helemaal overtuigd merkte hij op dat ik geen trouwring droeg... Nou moe! Het werd weer een heel verhaal om uit te leggen dat ik vroeger zeeman was. Voor de assurance mocht er geen belemmerende voorwerpen gedragen worden als je aan roterende machines werkte. Ik was toen machinist en maanden op zee en had het kleinnood maar thuis gelaten. En dat lag nog ergens in een de een of andere lade na zevenenveertig jaar huwelijk, mijnheer. Tevreden? Waar die 'pee' allemaal op lette.

Aan boord van het vliegtuig van United Airlines kon ik op de monitor, waar op ook video bekeken kon worden op de rug van de voor mij zetel, ook het verloop van de vlucht gevolgd worden. Daarvoor moest de knop 'MAP' ingedrukt worden.
We vlogen over het Kanaal naar Londen, boven Clouchester en onderdoor Dublin om dan de weidse oceaan over te steken naar het westen.

Het vliegtuig vloog volgens de monitor op een hoogte van 10.363 meter met een aan de 'ground speed' van 912 km/h. Verder kon ik aflezen dat de buitentemperatuur -41 graden Celcius was en nog enkele bijzonderheden. Temperaturen en afstanden werden zowel in Amerikaanse schalen als Europese maatstaven aangeduid. Ook afgelegde afstand werd bijgehouden.

Ik had een krant gekocht maar besloot toch beter een boek te lezen. Het gerotzooi met de veel te grote bladeren was niet te doen. Naast mij zat een Japanner - het kon ook een Chinees geweest zijn - die ook verstandiger een klein boekje achtersvoor zat te lezen. Veel gepraat wer er niet. De mesten trachtte te slapen.

Onder Groenland door naderden we de kust van Canada. De eerste glimp waarmee ik er mee kennis maakte was de 'Happy Valley Goose Bay' van op een hoogte van 10.973 meter bij een buitentemperatuur van -50C. er restte nu nog 3,27 uur te vliegen. Het vliegtuig drifte met een kopwind van 74 km/h naar het zuidwesten. De hoofdstad Labrador City van de gelijknamige provincie werd aangeduid en toen sloweg het gordijn beneden toe. Er bleef een blauw azure oneinder met een wit wolkenzee onder ons nog te bewonderen over.Toen we al stil stonden in de Air Port van Chicago toonde de monitor nog een altitude aan van 199 meter. Deze stad ligt inderdaad niet op zeeniveau.

Ondanks 'Transit' zouden we bij aankomst in deze Amerikaanse luchthaven tot tweemaal toe lijdzaam douane- en immigratiecontroles met de nodige onmisbare formulieren moeten ondergaan(1). Hier was ik voor de eerste maal mijn Rodella-reistas kwijt. Het zij dank van een behulpzame beambte dat dit op het laatste moment nog voor elkaar gebracht kon worden. Hij stuurde me meteen in een hurry met een elektrisch luchttreintje naar de verkeerde terrminal. Naar schatting heb ik 2 kilometer te voet moeten lopen in deze afgrijselijke grote terminal. Dit ondanks ik een speling van twee uur had om van vlucht te veranderen, had ik door de vereiste controles, onduidelijke aanduiding en foutieve uitleg van het grondpersoneel, mij Canadavlucht bijna mislopen.

Het kleinere vliegtuig van United Airlines deed er twee uur over naar mijn bestemmimg. Na hier ook nog eens een landingsformulier te hebben ingevuld, werd mijn volgende proza een stukje van 'missing baggage' schrijven aan de desk voor vermiste goederen. Ik was niet alleen. Een tiental medereizigers zaten in hetzelfde schuitje.

(1)Blauw formulier 'US Customs and Border Protectors Custom Declaration, OMB No 1651-0111 en een groen formulier: Departement of Homeland Security'.

Wordt vervolgt met blog: 'Winnipeg'

2010-03-30T07:48:00.001-07:00

Geachten,

Vanaf mei 2010 zullen we met onze camper de USA en voornamelijk Canada doorkruisen tot eind augustus.Zie ook onze vorige blog: zwerveninzuidwest-europa.blogspot.com
Tot kijks en veel leesplezier,
Erik F.Baeyens en Ingrid Lancaster